Жаңа Конституция жобасының 1-бабы мемлекеттің мәні мен бағытын айқындайтын іргелі норма болып табылады. Бұл бапта Қазақстан Республикасының демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет екені нақты көрсетілген. Аталған ұстанымдар ел дамуының негізгі қағидаттарын білдіреді. Демократиялық мемлекет – халық билігінің үстемдігін мойындайтын жүйе. Зайырлы мемлекет – дін мен мемлекеттің қызметі ажыратылған, ар-ождан бостандығы қамтамасыз етілген құрылым. Құқықтық мемлекет – заң үстемдігі орныққан, баршаға ортақ талаптар әділ сақталатын орта. Әлеуметтік мемлекет – азаматтардың әл-ауқатын арттыруға, әлеуметтік теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған саясат жүргізетін мемлекет. Баптың ең маңызды тұсы – мемлекеттің ең жоғары құндылығы адам мен оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары деп танылуы. Бұл қағида…
Автор: aimaq_user
Жаңа Конституция жобасында адам ар-намысы мен қадір-қасиеті ең жоғары құндылық ретінде айқындалған. 20-баптың 1-тармағында адамның ар-намысы мен қадір-қасиетіне қол сұғуға болмайтыны және олардың заңмен қорғалатыны нақты бекітілген. Бұл норма әрбір азаматтың жеке абыройы мен тұлғалық тұтастығын мемлекет деңгейінде қорғауға бағытталған. Адам қадірі – тек моральдық ұғым емес, ол құқықтық кепілдікке ие құндылық. Яғни, ешбір тұлға, ешбір орган адамның намысына тиіп, оның абыройын түсіруге құқылы емес. Заң бұл құқықты бұзуға жол бермейді және оны қорғаудың нақты тетіктерін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, ешкімді азаптауға, зорлық-зомбылық жасауға, қатыгездік көрсетуге немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтын жаза қолдануға болмайды. Бұл қағида мемлекеттің адамға деген құрметін, әділеттілік…
Жаңа Конституция жобасындағы бұл норма адамның құқықтары мен бостандықтарын мемлекеттің ең жоғары құндылығы ретінде орнықтырады. Мұнда басты ой айқын: мемлекет ең алдымен адам үшін қызмет етуі тиіс. Құқықтар мен бостандықтар әркімге тумысынан тиесілі және олардан ешкім айыра алмайды. Бұл – құқықтар биліктің сыйы емес, адамның табиғи болмысына тән құндылық екенін білдіреді. Сондықтан заңдар мен мемлекеттік шешімдердің барлығы осы қағидаға сай қабылдануға тиіс. Азаматтық белгілі бір құқықтармен қатар міндеттерді де жүктейді. Азамат пен мемлекет арасындағы құқықтық байланыс өзара жауапкершілікке негізделеді. Сонымен бірге, заңда көзделген жағдайларда шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың да құқықтары қорғалады. Бұл – құқықтық теңдік пен әділдіктің көрінісі.…
Қоғамның тұрақты дамуы мен ұлт болашағы ең алдымен отбасы институтының беріктігіне байланысты. Сондықтан жаңа конституциялық өзгерістерде неке, отбасы, ана, әке және бала мәселесіне ерекше мән беріліп, оларды мемлекеттік қорғаудың нақты құқықтық тетіктері айқындалды. Ата Заңның 30-бабының 1-тармағында «Неке және отбасы, ана, әке мен бала мемлекет қорғауында болады» деп нақты көрсетілген. Бұл норма отбасы құндылықтарын қорғауды мемлекеттік саясаттың басым бағыты ретінде бекітеді. Конституцияға сәйкес, неке – еркек пен әйелдің заңға сәйкес тіркелген ерікті әрі тең құқықты одағы. Мұндай құқықтық айқындау қоғамдағы дәстүрлі отбасы моделін сақтауға және отбасы мүшелерінің құқықтарын қорғауға мүмкіндік береді. Мемлекеттік қорғау нақты тетіктер арқылы жүзеге асырылады. Атап айтқанда:…
2026 жылғы 15–22 ақпан аралығында Шымкент қаласы аумағында «Тұрмыс» жедел-профилактикалық іс-шарасы өткізілуде. Аталған іс-шараның мақсаты – тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, отбасылық жанжалдардың жолын кесу, құқық бұзушылықтарға бейім тұлғаларды анықтап, олармен профилактикалық жұмыстар жүргізу. Іс-шара барысында полиция қызметкерлері профилактикалық есепте тұрған азаматтарды тексеріп, қорғау нұсқамаларының сақталуын бақылауда, сондай-ақ халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейтуде. Өткізіліп жатқан акциялар мен іс-шаралар қоғамдағы қауіпсіздікті нығайтуға, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыруға және кез келген қудалау мен тұрмыстық зорлық-зомбылыққа «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастыруға бағытталған.
Шымкент қаласындағы Пушкин атындағы қалалық әмбебап кітапхана ғимаратында татар халқының көрнекті ақыны Мұса Жәлелдің туғанына 120 жыл толуына арналған «Мұса Жәлел мұрасы: Ерлікке тартқан жол» атты әдеби кеш өтті. Іс-шараны кітапхана ұжымы мен татар-башқұрт этномәдени бірлестігі бірлесіп ұйымдастырды. Кеш барысында ақынның өмір жолы мен шығармашылығы кеңінен насихатталды. Сұрапыл соғыс жылдарында майдан даласында жүріп, фашистерге тұтқынға түскен қайсар қаламгердің тағдыры мен ерлігі туралы тағылымды деректер айтылды. Мектеп оқушылары ақын өлеңдерін жатқа оқып, көрермендерге рухани әсер сыйлады. Сонымен қатар, келушілер назарына Мұса Жәлелдің шығармашылығы мен өмірінен сыр шертетін кітап көрмесі ұсынылды. Кітапхана қызметкері Зәуре Мәскеуқызы ақынның «Варваризм» поэмасын әсерлі оқып, шығарма желісі…
Шымкент қаласындағы Мирас университеті базасында Жаңа Конституцияның мазмұнын түсіндіруге арналған кездесу өтті. Іс-шараға оқу орнының профессор-оқытушылар құрамы мен студенттері қатысып, Ата Заңдағы жаңа нормалардың мәні мен маңызы жан-жақты талқыланды. Кездесуді PhD докторы, қауымдастырылған профессор Гүлзада Шінет жүргізді. Ол өз сөзінде Конституцияда адам капиталының мемлекеттің стратегиялық бағыты ретінде айқындалуы қоғам дамуының жаңа кезеңін білдіретінін атап өтті. — Қазіргі кезеңде экономиканың басты ресурсы – табиғи байлық емес, білімді әрі білікті адам. Конституцияда білім мен ғылымға, кәсіби құзыреттілікке басымдық берілуі – мемлекеттің ұзақ мерзімді даму стратегиясын ұстанатынын көрсетеді, – деді ол. Жиында PhD докторы, аға оқытушы Мира Бекебаева жаңа нормалардың еңбек нарығына ықпалына…
Шымкент қаласында Жаңа Конституцияның мазмұнын түсіндіру мақсатында ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жалғасуда. Осы бағытта «Ауыл» партиясы қалалық филиалы төрағасының орынбасары Әлфараби Мыңбай «Рахат-Шымкент» ЖШС еңбек ұжымымен кездесу өткізді. Кездесу барысында спикер қолданыстағы Конституция мен жаңартылған редакциядағы негізгі өзгерістерді салыстыра отырып, реформаның мәні мен маңызын нақты мысалдар арқылы түсіндірді. Әлфараби Мыңбайдың айтуынша, Жаңа Конституцияның басты ерекшеліктерінің бірі – азаматтардың шешім қабылдау үдерісіне тікелей қатысу мүмкіндігінің артуы. — Конституция – мемлекет дамуының темірқазығы. Жаңартылған Ата заң халық сұранысына берілген нақты жауап. Онда мемлекет пен қоғам арасындағы өзара байланыс жаңа деңгейге көтерілді. Референдум институтының рөлі артты, бұл – әр азаматтың ел болашағына ықпал ету тетігі…
Шымкент қаласында конституциялық реформа аясында «Әлеуметтік мемлекет және өмір сүру сапасының жаңа стандарттары» тақырыбында дөңгелек үстел жиыны ұйымдастырылды. Іс-шараға кәсіподақ белсенділері, салалық сарапшылар және қоғамдық ұйым өкілдері қатысты. Жиын барысында конституциялық реформаның еңбек нарығына, қызметкерлердің әлеуметтік қорғалу деңгейіне және жалпы халықтың өмір сүру сапасына ықпалы жан-жақты талқыланды. «Шымкент қаласы кәсіподақтар орталығы» аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің төрағасы Бауыржан Әлтеев өз баяндамасында конституциялық өзгерістердің мемлекеттік құрылымды жаңғыртудағы және әлеуметтік мемлекетті нығайтудағы маңызына тоқталды. Оның айтуынша, Конституциялық комиссия құрамында Сатыбалды Дәулеталиннің болуы «Еңбек адамы» ұғымының мәртебесін арттырып, еңбеккерлердің құқықтары мен мүдделерін қорғаудың жаңа тетіктерін қалыптастыруға ықпал етеді. – Конституциялық реформа арқылы әлеуметтік мемлекеттің іргетасын…
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы елдің құқықтық жүйесін нығайтып, мемлекеттік биліктің негізгі қағидаларын айқындауда маңызды рөл атқарады. Құжатта ҚР Құрылтайы — заң шығару билігін жүзеге асыратын жоғары өкілдік органы ретінде бекітілген. Бұл норма мемлекеттік биліктің бөліну принципін одан әрі нақтылай отырып, заң шығарушы органның қоғамдағы рөлін күшейтеді. Конституцияға сәйкес, Құрылтай елдің барлық азаматтарының мүддесін қорғауға, заңдардың әділ және теңгерімді қабылдануын қамтамасыз етуге бағытталған. Жаңа Конституцияда Құрылытай қызметі ашықтық, есептілік және заңның үстемдігі қағидаларына сүйенетіндігі айқын көрсетілген. Бұл елдегі демократиялық институттарды нығайтып, халық пен мемлекет арасындағы сенімді байланысты бекітеді. Жаңа Конституция — халық билігін заң жүзінде қамтамасыз ететін, мемлекет пен қоғамның құқықтық…