Саусақ ұшынан шыққан сиқырлы дыбыспен тұтас бір ұлттың шежіресін, қуанышы мен ренішін, арманы мен мұратын жеткізе білген қазақтың күй өнері — әлемдік мәдениеттің ең бірегей құбылыстарының бірі. Домбыраның қос ішегінен төгілген әуен ғасырлар бойы халқымыздың мұңдасы, сырласы әрі жігерлендіруші күші болып келді. Ұлттық кодты сақтау, ана тіліміз бен ата-баба дәстүрін ұлықтау мақсатында елімізде Ұлттық домбыра күнінің атап өтілуі — рухымызды жаңғыртқан тарихи қадам.
Шілде айының алғашқы жексенбісінде дәстүрлі түрде тойланатын Ұлттық домбыра күніне орай, Төлеби ауданында рухани салмағы өте терең, мәдени деңгейі жоғары ауқымды шара жүзеге асты. Аудан әкімі Е.Амантайұлының тікелей қолдауымен және аудандық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен Ұлттық домбыра күніне, күй анасы, Халық әртісі Дина Нұрпейісованың 165 жылдығына, сондай-ақ дәулескер күйші, Қазақстанның Халық әртісі Қаршыға Ахмедияровтың 80 жылдығына арналған «Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» атты аудандық күйшілер фестивалі жоғары деңгейде өтті. «Қазақтың жаны — күй, рухы — домбыра!» демекші, Төлеби төрін күй күмбіріне бөлеген бұл өнер мерекесінің мән-жайы, тәрбиелік мәні мен қоғамдық маңызы төмендегі кең көлемді мақалада баяндалады.
Бұл жылғы фестивальдің шоқтығы биік, себебі ол қазақ күй өнерінің қос алыбы — Дина Нұрпейісова мен Қаршыға Ахмедияровтың мерейтойларымен тұспа-тұс келіп отыр. Осы екі тұлғаның есімі аталғанда, көз алдымызға домбыраның құдіретін әлемдік деңгейге көтерген шынайы таланттар елестейді.
Дина апамыз, ұлы Құрманғазының батасын алып, соңына «Бұлбұл», «Көгентүп», «Науи», «Тойбастар» секілді отты да жалынды, терең философиялық күйлер қалдырған күй анасы. Оның орындаушылық мектебі — нәзіктік пен қуаттылықтың, қазақ әйелінің ішкі рухының символы.
Қаршыға Ахмедияров ХХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХІ ғасырдың басында қазақ күйін зерттеп, оны оркестрлік деңгейде, халықаралық сахналарда асқан шеберлікпен орындаған дирижер, композитор, ұстаз. Оның саусақ қағыстары мен күйді жеткізу мәнері — заманауи домбыра өнерінің шыңы.
Фестивальдің шымылдығы дәл осы ұлы тұлғалардың өмірі мен шығармашылығына арналған деректі сюжеттермен және олардың төл туындыларын ұжымдық орындаумен ашылды. Бұл қадам қатысушылар мен көрермендерге күй өнерінің тарихи сабақтастығын терең сезінуге мүмкіндік берді.
Төлеби аудандық мәдениет үйінің сахнасына ауданның түкпір-түкпірінен, яғни барлық ауылдық округтерінен жиналған кіл мықты дәулескер күйшілер шықты. Жарыстың ерекшелігі — мұнда жас шектеуі болмады. Сахна төрінде жеті жасар баладан бастап, жетпістен асқан ақсақалдарға дейін өнер көрсетіп, ұрпақтар сабақтастығының шынайы үлгісін паш етті.
Қатысушылар төкпе және шертпе күй мектептерінің ең үздік үлгілерін ортаға салды. Құрманғазының екпінді күйлері, Тәттімбеттің қоңыр әуендері, Динаның нәзік те сырлы иірімдері мен Қаршыға Ахмедияровтың асқақ туындылары шебер орындалды. Әрбір күйшінің сахнаға шығуы көрермендер тарапынан үлкен ықыласпен қарсы алынып, залдағы халық домбыра үнімен бірге тебіренді. Орындаушылардың музыкалық сауаттылығы, аспапты меңгеру техникасы мен күйдің ішкі мінезін жеткізу шеберлігі қазылар алқасы тарапынан жоғары бағаланды.
«Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» фестивалі тек мәдени-ойын-сауық шарасы ғана емес. Оның қазіргі қоғам үшін, әсіресе өскелең ұрпақтың тәрбиесі үшін маңызы өте зор. Бүгінгі таңда жастар арасында кездесетін жаһандық қатерлер — лудомания (құмар ойындар), нашақорлық, интернет-тәуелділік және құқық бұзушылықтың алдын алудың ең қуатты құралы — ұлттық өнер мен руханият. Құлағына жастайынан домбыра үні сіңген, күйдің тарихын біліп өскен баланың санасы таза, рухы биік болады. Ұлттық өнер адамды ішкі мәдениетке, тереңдікке және имандылыққа тәрбиелейді. Мұндай жастар ешқашан жат қылықтарға, жеңіл еліктеушілікке бой алдырмайды. Фестивалге қатысқан ондаған жасөспірімдердің мысалы көрсеткендей, олар виртуалды әлемде уақыт өткізудің орнына, музыкалық мектептерде, үйірмелерде күні-түні дайындалып, өз шеберліктерін шыңдаған. Спорт пен өнер — жастар энергиясын дұрыс арнаға бағыттаудың ең тиімді жолы. Жаһандану заманында өзге мәдениеттердің ықпалынан қорғанудың жалғыз жолы — өз құндылықтарыңды дәріптеу. Домбыра күні мен осындай фестивальдер балалардың бойында «Мен қазақпын!» деген мақтаныш сезімін ұялатады.
Мәдени шараның ең толқынысты әрі салтанатты сәті — қатысушыларды марапаттау рәсімі болды. Аудан әкімі Е.Амантайұлының қолдауымен ұйымдастырылғандықтан, сый-сияпаттың да деңгейі жоғары болды. Фестивалге қатысып, өз өнерлерімен көрерменді тәнті еткен барлық күйшілерге арнайы дәрежелі дипломдар мен Алғыс хаттар табыс етілді. Алайда, бұл кештің ең басты және ерекше сыйлығы — қатысушылардың әрқайсысына ұлттық аспабымыз домбыраның сыйға тартылуы болды. Сапалы ағаштан, арнайы шеберлердің қолынан шыққан бұл киелі аспаптар жас өнерпаздар үшін үлкен қанаттану және алдағы уақытта өнер жолын жалғастыруға деген үлкен серпін болды.
Бұл қадам — мемлекет тарапынан, аудан басшылығы тарапынан жергілікті таланттарға, халықтық өнерді тірі ұстап отырған азаматтарға көрсетілген шынайы құрмет пен қолдаудың айқын белгісі. Төлеби аудандық мәдениет үйі бұл шараны ұйымдастыру арқылы өңірдегі мәдениеттің алтын діңгегі екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Фестиваль барысында айтылған ұсыныстар мен халықтың ықыласына сүйене отырып, бұл жобаны алдағы уақытта дәстүрлі түрде өткізу, тіпті оның ауқымын кеңейтіп, облыстық және республикалық деңгейге көтеру мәселесі жоспарлануда. Аудан көлеміндегі ауылдық клубтар мен мәдениет үйлерінде домбыра, күй үйірмелерін көбейту, мектеп оқушылары арасында «Жас күйші» байқауларын тұрақты ұйымдастыру — алдағы негізгі міндеттердің бірі ретінде айқындалды.
Төлеби ауданында өткен «Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» атты күйшілер фестивалі — ұлттық рухтың салтанаты, өнердің мерекесі болды. Дина мен Қаршығадай ұлылардың ізі қалған қасиетті өнерді ерекше қастерлеп, қасиетін ұққан төлебилік жастар мен өнерпаздар бұл күні халыққа нағыз рухани азық сыйлады.
Фестивалге қатысып, жүлделі оралған, киелі домбыраны серік еткен барша күйшілерді шын жүректен құттықтап, шанақтарыңыздан тек қана күмбірлеген күй төгіліп, қазақ өнерінің абыройын асқақтата беріңіздер. Ұлттық домбыра күні құтты болсын, Төлеби жұртшылығы дейміз.