Адамзат тарихындағы ең ұлы жаңалықтар мен мәдениеттің алтын діңгегі — бұл кітап. Кітап — адам баласының ақыл-ойынан туған сарқылмас қазына, өткен тарих пен жарқын болашақты жалғастырушы алтын көпір. Ол — жанның шипасы, ойдың азығы, рухани байлықтың ең биік шыңы. Ғасырлар бойы дана халқымыз «Кітап — білімнің кілті, рухани байлықтың қайнар көзі» деп, сөз өнерін, жазу мәдениетін бәрінен биік қойған. Бүгінгі цифрлық технологиялар мен ақпараттық ағындар заманында да кітаптың құндылығы мен қоғамдағы рөлі ешқашан төмендемек емес. Керісінше, санасы сау, ойы ұшқыр, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастырудың бірден-бір төте жолы — кітап оқу мәдениетін қайта жаңғырту болып табылады.
Мектеп қабырғасындағы тоғыз айлық қарбалас оқу марафонынан кейін келетін жазғы демалыс — балалар үшін тек демалатын, ойын ойнайтын уақыт қана емес. Жаз — кітаппен сырласып, жаңа білім мен қызықты оқиғаларға толы ғажайып әлемге саяхат жасайтын ең тамаша, ең берекелі кезең. Мектеп бағдарламасынан тыс, баланың өз қалауымен, еркін форматта кітап оқуы оның шығармашылық қиялын ұштап, сөздік қорын байытады және тұлғалық қырларын дамытады.
Осы орайда, мектебімізде балалардың жазғы демалыс уақытын мазмұнды, пайдалы әрі рухани тұрғыдан бай өткізу мақсатында «Жазғы оқырман әлемі» атты ауқымды іс-шара ұйымдастырылды. Бұл шара жай ғана кітап көрмесі емес, оқушылардың басын қосқан, оларды ортақ интеллектуалды ортада пікір алмастыруға жетелеген, кітапқа деген шынайы махаббатты оятқан үлкен рухани мерекеге айналды.
Балалардың кітапқа деген ықыласын ояту — бір күннің немесе бір сағаттық шараның жемісі емес, бұл жүйелі жұмысты қажет ететін үлкен педагогикалық процесс. Мектеп әкімшілігі мен кітапханашылар қауымы бірлесе отырып ұйымдастырған бұл жобаның негізгі мақсаты — жасөспірімдер арасында кітап оқу мәдениетін қалыптастыру, оқу белсенділігін арттыру және бос уақыттарын интеллектуалды тұрғыдан тиімді үйлестіру болып табылады.
«Жазғы оқырман әлемі» іс-шарасы мектептің кең де жарық акт залында және жасыл желекті мектеп ауласында ашық аспан аясында ұйымдастырылды. Іс-шара барысында оқушылар өздерінің жазғы демалыс кезінде оқыған сүйікті кітаптарын ортаға салып, оларды өте жоғары деңгейде таныстырды. Балалардың таңдауы әртүрлі әрі өте бай болғаны шараны өткізгендерді ерекше қуантты. Оқушылар тек қазақ әдебиетінің алтын қорымен шектеліп қалмай, әлемдік классика мен заманауи мотивациялық әдебиеттерді де терең меңгергендіктерін көрсетті.
Төменгі және орта буын оқушылары халық ауыз әдебиетінің інжу-маржандары — ертегілер мен батырлар жырын, сондай-ақ Бердібек Соқпақбаевтың «Меңің атым Қожа», «Балалық шаққа саяхат» шығармаларын үлкен мақтанышпен таныстырды. Жас оқырмандар Қожаның қылықтарын талқылап, оның бойындағы адалдық пен шыншылдықты өздеріне үлгі ететіндерін айтты. Ал жоғары сынып оқушылары Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясынан, Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясынан алған әсерлерімен бөлісіп, ұлттық тарих пен рухтың тереңдігіне бойлады.
Қазіргі жасөспірімдердің қиялын баураған шетелдік туындылар да назардан тыс қалған жоқ. Антуан де Сент-Экзюперидің «Кішкентай ханзада» философиялық ертегісі, Джоан Роулингтің «Гарри Поттер» сиқырлы әлемі, Марк Твеннің «Том Сойердің бастан кешкендері» сияқты әлемдік бестселлерлер балалар арасында үлкен талқылау тудырды. Оқушылар бұл шығармалар арқылы достыққа адалдық, қиянатқа жол бермеу және қиындықтармен күресе білу сияқты жалпыадамзаттық құндылықтарды үйренгендерін жеткізді.
Шараның ең тартысты әрі қызықты кезеңі — «Еркін микрофон» форматындағы оқыған шығармалар туралы ой бөлісу алаңы болды. Мұнда оқушылар тек кітаптың мазмұнын айтып қана қоймай, оның идеялық құндылығына, кейіпкерлердің іс-әрекетіне өздігінен баға беріп, сыни тұрғыдан талдау жасады.
Бүгінгі таңда елімізде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен «Салауатты сана» және «Адал азамат» тұжырымдамалары кеңінен насихатталуда. Бұл идеялардың негізгі өзегі — жас ұрпақты зиянды әдеттерден, интернетке тәуелділіктен, виртуалды әлемнің теріс ықпалдарынан қорғап, олардың бойында жоғары адамгершілік, отансүйгіштік және білімге деген құштарлық қасиеттерін қалыптастыру болып табылады.
Мектебімізде өткен «Жазғы оқырман әлемі» іс-шарасы осы «Салауатты сана» концепциясын іске асырудың ең тиімді құралына айналды. Кітап оқитын баланың санасы ашық, ойы ұшқыр, ішкі мәдениеті жоғары болады. Кітап — жасөспірімді құмар ойындардан, агрессиядан, құқық бұзушылықтан және жат қылықтардан сақтайтын ең мықты рухани қалқан. Бала кітап кейіпкерлерінің жақсы істерінен үлгі алып, жаман әдеттердің соңы қасіретке әкелетінін өздігінен түсінеді. Санасы кітаппен нәрленген ұрпақ қана болашақта еліміздің тізгінін ұстайтын, ұлттық құндылықтарды ардақтайтын нағыз «Адал азамат» болып қалыптасады және өткізілген «Жазғы оқырман әлемі» іс-шарасы мектеп өмірінде үлкен серпіліс тудырды және оның балалардың тұлғалық дамуына тигізген пайдасы орасан зор болды.
Қорыта айтқанда, «Жазғы оқырман әлемі» шарасы балалардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттырып, шығармашылық қабілеттерін дамытуға және бос уақыттарын тиімді өткізуге зор ықпал етті. Кітап оқу — тек уақыт өткізу емес, бұл — адамның өзімен-өзі жұмыс істеуі, ішкі әлемін байытуы және өмірлік мақсаттарын айқындайтыны сөзсіз.