Құқықтық мемлекеттің негізі — заң үстемдігі мен қоғамдық тәртіп десек, қазіргі қоғамның тұрақты дамуы мен азаматтардың жайлы өмір сүруінің басты кепілі — қоғамдық тәртіптің сақталуы және заң талаптарының мүлтіксіз орындалуы. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев белгілеп берген «Заң және тәртіп» қағидаты аясында еліміздің барлық өңірлерінде құқықтық мәдениетті арттыру мен қылмыстың алдын алу бағытында кешенді жұмыстар атқарылуда. Көшелердің қауіпсіздігі, жол қозғалысының реттілігі және азаматтардың заңға деген құрметі — кез келген өркениетті аймақтың басты белгісі.
Осы маңызды міндеттерді іс жүзінде іске асыру, аудан аумағындағы криминогендік ахуалды сауықтыру және жол-көлік оқиғаларының алдын алу мақсатында жергілікті полиция бөлімі қызметкерлерінің қатысуымен ауқымды «бір нүктелік» жедел-профилактикалық іс-шарасы ұйымдастырылды. Бұл шара құқық бұзушылықтармен күресудің пәрменді құралына айналып, қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуға жаңа серпін берді. «Бір нүктелік» іс-шараның мәні мен стратегиялық маңыздылығына үңілсек «Бір нүктелік» іс-шара — бұл құқық қорғау органдарының күштері мен құралдарын алдын ала талдау нәтижесінде анықталған, заң бұзушылықтар жиі орын алуы мүмкін нақты бір аумаққа немесе бағытқа шоғырландыру әдісі. Бұл тәсіл полиция қызметінің тиімділігін арттырып, қысқа мерзімде айтарлықтай нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Шара барысында полиция қызметкерлері бекітілген арнайы аумақта күшейтілген режимде қызмет атқарды. Іс-шараның негізгі бағыттары келесідей құрылымды қамтыды. Мәселен, профилактикалық бақылау — қоғамдық орындарда, көшелерде және халық көп жиналатын нысандарда майда бұзақылық, бейберекет қоқыс тастау, қоғамдық орындарда ішімдік ішу секілді келеңсіздіктердің жолын кесу. Жол қауіпсіздігін күшейту — жол қозғалысы ережелерін (ЖҚЕ) бұзу фактілерін анықтау, жылдамдық режимін сақтауды қадағалау және жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Ал, жедел-іздестіру және тексеру жұмыстары — күдікті тұлғаларды, заңсыз айналымдағы заттарды анықтау мақсатында құжаттар мен көлік құралдарын мұқият тексеру. Сонымен қатар, құқықтық түсіндіру — азаматтар арасында заң талаптарын сақтау бойынша үгіт-насихат жұмыстарын жүргізу болып табылады.
Қоғамдық орындардағы бақылау және тексеру жұмыстары іс-шара аясында полиция нарядтары әсіресе кешкі және түнгі уақытта адамдар көп шоғырланатын орталықтарда, саябақтарда, сауда нүктелері мен ойын-сауық орындарының маңында патрульдік бақылауды барынша күшейтті. Тәртіп сақшылары тарапынан қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіруі мүмкін кез келген құқық бұзушылықтың жолын кесу бағытында келесідей нақты іс-әрекеттер жүзеге асырылды.
Атап айтқанда, жеке басты анықтау және құжаттарды тексеру — түнгі уақытта мақсатсыз жүрген, мінез-құлқы күдік тудырған тұлғалардың, сондай-ақ заңды өкілдерінің (ата-аналарының) қарауынсыз көшеде жүрген кәмелетке толмаған жасөспірімдердің жеке басын куәландыратын құжаттары тексерілді. Бұл шара жасөспірімдер арасындағы қылмыстың және оларға қарсы жасалатын заңсыздықтардың алдын алуда маңызды рөл атқарады. Күдікті тұлғалар мен заттарды тінту — еліміздің заңнамасына сәйкес, тиісті негіздер болған жағдайда, заңсыз суық қару, есірткі заттары немесе өзге де тыйым салынған бұйымдарды тасымалдаудың жолын кесу мақсатында күдікті тұлғаларға тінту және тексеру амалдары жүргізілді.
Қоғамдық бақылаудың нәтижесі мен тәртіп сақшыларының қырағылығы мен жедел әрекетінің арқасында аумақта ешқандай ауыр қылмыс пен төтенше оқиғаларға жол берілмеді. Тұрғындар арасында «мүлдем төзбеушілік» қағидатын қалыптастыру мақсатында ұсақ заң бұзушылық жасаған тұлғаларға қатысты әкімшілік шаралар көрілді.
«Бір нүктелік» іс-шараның тағы бір маңызды және ауқымды блогы — жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету болды. Көлік ағыны көп шоғырланған негізгі күре жолдар мен көше қиылыстарына патрульдік полиция экипаждары қойылып, тексеру шаралары жүргізілді. Полиция қызметкерлері тарапынан келесідей өзекті заң бұзушылықтарды анықтауға баса назар аударылды. Әсіресе, көлік құралын алкогольдік немесе есірткілік мас күйде басқару (бұл жол үстіндегі ең ауыр заң бұзушылық және қайғылы жағдайлардың негізгі себебі), тиісті құжаттарсыз (жүргізуші куәлігінсіз, сақтандыру полисінсіз) көлік жүргізу мен жылдамдықты шектен тыс асыру және қарсы бағытқа шығып кету және көлік ішінде қауіпсіздік белдігін тақпау және тізгінде отырып ұялы телефон пайдалану.
Сонымен қатар, тек жүргізушілер ғана емес, жаяу жүргіншілердің де жауапкершілігі қаралды. Белгіленбеген жерден жолды кесіп өткен, бағдаршамның тыйым салынған түсіне өткен жаяу жүргіншілерге қатысты түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, ереже бұзушылар әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Профилактика және құқықтық түсіндіру мәселесі, кез келген құқық бұзушылықтың алдын алудың басты кілті болып саналатын полиция қызметінің негізгі пәлсапасы — тек жазалау немесе айыппұл салу емес, бірінші кезекте қылмыс пен құқық бұзушылықтың алдын алу, оның туындау себептерімен күресу. Осы мақсатта іс-шара барысында ауқымды ақпараттық-түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылды.
Тәртіп сақшылары аралау және тексеру барысында азаматтармен, жүргізушілермен тікелей сұхбаттасып, заң талаптарын қатаң сақтаудың маңыздылығын түсіндірді. Мысалы, жүргізушілерге жолдағы жылдамдық пен сақтық — өзінің ғана емес, өзге де бейкүнә жандардың өмірін сақтаудың кепілі екені ескертілді, жаяу жүргіншілерге түнде жарық шағылыстырғыш элементтері бар киім кию, жолдан тек арнайы жолақтар арқылы өту ережелері айтылды, ал жалпы тұрғындарға қоғамдық орындарда мәдениетті сақтау, алаяқтық қылмыстардан (әсіресе интернет-алаяқтықтан) сақтану жолдары туралы ақпараттық парақшалар мен жадынамалар таратылды. Өткізілген осындай жедел-профилактикалық іс-шаралардың түпкі мақсаты біреу — ол азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін сенімді қорғау, қоғамдық қауіпсіздікті ең жоғары деңгейде қамтамасыз ету. Тұрғындар көшеде полиция қызметкерін көргенде қорқыныш емес, керісінше, өзінің қауіпсіздігі үшін сенімділік сезінуі тиіс.
Аудан тұрғындары да өз кезегінде мұндай «бір нүктелік» рейіттік шаралардың маңыздылығын жоғары бағалап, тәртіп сақшыларының жұмысына түсіністікпен және қолдаумен қарауда. Жиі жүргізілетін тексерулер көше бұзақылығын азайтып, жүргізушілерді жолда тәртіпті болуға тәрбиелейтіні сөзсіз.
Сабақтай келе айтпағымыз, тұрақты бақылау — тыныштық кепілі десек, қоғамдық тәртіпті сақтау мен құқық бұзушылықтың алдын алу — бір күндік немесе бір реттік науқандық жұмыс емес. Бұл — күнделікті, тоқтаусыз жүргізілетін жүйелі процесс.
Ендеше, аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері азаматтардың тыныштығы мен қауіпсіздігін қорғау бағытындағы осындай жедел-профилактикалық және рейіттік іс-шараларды алдағы уақытта да тұрақты түрде жалғастыратын болады. Заң мен тәртіп қатаң сақталған жерде ғана береке мен даму болады. Сондықтан әрбір азаматты заң талаптарына құрметпен қарап, қоғамдық тәртіпті сақтауға атсалысуға шақырамыз. Тәртіпке бағынған құл болмасы анық.