Өркениетті қоғамның ең басты құндылығы — адам, ал оның ең қорғансыз әрі ерекше қамқорлықты қажет ететін бөлігі — балалар. Баланың рухы сау, тәні аман және ертеңгі күнге деген сенімі берік болып өсуі тікелей оның айналасындағы әлеуметтік ортаға, ең алдымен өзі түтін түтетіп отырған шаңырағына байланысты. Отбасы — бала үшін қауіпсіздік пен мейірімнің мекені болуы тиіс. Алайда, заманауи қоғамда «ішкі отбасылық кикілжіңдер», «тұрмыстық қысым» және «балаларға қатысты қатыгездік» сияқты заңға да, адамгершілікке де жат келеңсіздіктер толық жойылмай отырғаны ащы да болса шындық.
Отырар аудандық Отбасын қолдау орталығының психолог маманы А.Маханбетжан және аудандық полиция бөлімінің Әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау топтарының аға инспекторы, полиция капитаны З.Надирова бірлесе отырып, №1 жалпы білім беретін мектепте «Балаларды отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғайық» тақырыбында кең көлемді түсіндірме жұмыстарын өткізді.
Мектеп оқушылары — өз құқықтарын қорғау, заңдық нормаларды түсіну тұрғысынан келгенде өте нәзік аудитория. Көптеген балалар үй ішіндегі психологиялық немесе физикалық қысымды «отбасының ішкі ережесі» деп қате қабылдап, өздерінің жәбірленуші екенін түсінбей жатады. Немесе қорқыныш пен ұялыс сезімдерінің салдарынан өз басындағы қиындықтарды сыртқа шығара алмайды.
Осыған орай, Отбасын қолдау орталығы мен аудандық полиция бөлімінің мамандары өздерінің ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын тікелей білім ордасынан бастады. Шараның басты міндеті — оқушыларға зорлық-зомбылықтың ешқашан қалыпты жағдай еместігін, мемлекет пен заң әрқашан баланың жағында екенін түсіндіру болды. Кездесу ашық диалог және сұрақ-жауап форматында өтіп, балалардың еркін пікір алмасуына жағдай жасалды.
Отырар АПБ-нің ӘЗЗҚҚТ аға инспекторы, полиция капитаны З.Надирова оқушылар мен қатысушы ұстаздарға отбасындағы зорлық-зомбылықтың құқықтық сипаты, оның заңнамалық салдары туралы егжей-тегжейлі ақпарат берді. Полиция капитаны бүгінгі таңда Қазақстан Республикасының заңнамасында, әсіресе қылмыстық және әкімшілік кодекстерде балаларға қарсы жасалған кез келген зорлық-зомбылық әрекеті үшін жауапкершіліктің барынша қатаңдатылғанын атап өтті.
Инспектор өз сөзінде отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылықтың негізгі түрлері баланың денсаулығына, дене мүшесіне әдейі зақым келтіру, ұрып-соғу, күш көрсету әрекеттері, баланы үнемі қорқыту, балағаттау, оның жеке басының қадір-қасиетін қорлау, іс-әрекеттерін негізсіз шектеу және эмоционалдық қысым жасау мен жыныстық тиіспеушілігіне қарсы жасалатын кез келген қылмыстық әрекеттер және баланы заңды түрде тиісті тамақтан, киімнен, баспанадан, білім алу мен медициналық көмектен әдейі мақұрым қалдыру жайын қозғады.
Полиция капитаны балалардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, өз-өзін қорғау дағдыларын қалыптастыру мәселелеріне тоқталып, мұндай жағдайларда ешқашан үнсіз қалмау керектігін ескертті. Ол оқушыларға заң шеңберінде кімге және қалай шағымдану қажеттігінің құқықтық алгоритмін түсіндіріп берді.
Осы ретте Отбасын қолдау орталығының психолог маманы А.Маханбетжан оқушыларға зорлық-зомбылықтың бала психологиясына тигізетін кері әсері туралы өте терең, ғылыми әрі әсерлі баяндама жасады. Психологтың айтуынша, отбасындағы ұрыс-керісті, зорлық-зомбылықты көріп өскен баланың психикасында үлкен деформациялар пайда болады. Мұндай бүлдіршіндерде қорқыныш, үрей, өзіне деген сенімсіздік жоғарылап, оқу үлгерімі төмендейді. Психологиялық қысым көрген бала тұйықталып, депрессияға түсуі немесе керісінше, сыртқы ортаға (мектепте, көшеде) агрессия көрсетіп, құрдастарына буллинг жасауға бейім болады. Ең сорақысы — бала кезінде зорлық көрген адам есейгенде дәл сол деструктивті мінез-құлық үлгісін өз отбасына қолдануы мүмкін.
Балаларды қорғау — тек полиция мен психологтың ғана міндеті емес, бұл — тұтас қоғамның, мектеп ұжымының, көршілер мен ет жақын туыстардың ортақ парызы. Кездесу барысында спикерлер мектеп мұғалімдеріне де ерекше үндеу тастады. Мұғалім — баланың мінез-құлқындағы, сырт келбетіндегі өзгерістерді (мысалы, денесіндегі жарақаттар, сабақтан жиі қалу, тұйықталып қалу) бірінші болып байқайтын тұлға. Сондықтан ұстаздар қауымы қырағылық танытып, күдікті жағдайлар анықталған сәтте бірден мектеп психологына және ӘЗЗҚҚТ инспекторларына хабар беруі тиіс. Шара барысында отбасылық береке мен бала тәрбиесіндегі мейірімділіктің маңызы туралы бейнероликтер көрсетіліп, қатысушыларға үлкен ой салды.
Жалпы, отбасындағы зорлық-зомбылықтың алдын алу — бұл біздің ұлтымыздың денсаулығы мен мемлекетіміздің ішкі қауіпсіздігін қорғаумен тең іс екенін ұмытпайық.