Көктемнің соңғы айы туып, мектеп қабырғасындағы соңғы қоңырау соғылатын сәт жақындаған сайын, қоғам алдында, әсіресе ұстаздар қауымы мен ата-аналардың алдында өте жауапты кезең басталады. Оқу жылының аяқталу кезеңі жақындап келеді. Бұл уақыт — балалардың ұзақ уақыт бойы алған білімдерін қорытындылап, жазғы демалысқа үлкен үмітпен қадам басатын шағы. Алайда, дәл осы өтпелі кезеңде балалардың бос уақыты көбейіп, олардың өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі бірінші орынға шығады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өскелең ұрпақтың қауіпсіздігі мен құқықтарын қорғауды «Заң мен Тәртіп» және «Адал азамат» тұжырымдамаларының негізгі өзегі ретінде белгілеп берді. Баланың амандығы — тек бір отбасының ғана емес, бүкіл мемлекеттің, саналы қоғамның ең басты міндеті. Осыған байланысты, жазғы уақытта орын алуы мүмкін келеңсіз жағдайлар мен қауіп-қатерлердің алдын алу мақсатында ата-аналар қауымына арналған ауқымды ақпараттық-насихаттық үндеуді жариялап отырмыз.
Ата-ана мен мектеп бірлесіп, бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарап, жүйелі түрде көңіл бөлген жағдайда көптеген қауіп-қатердің алдын алуға болады. Төменде жазғы демалыс алдында әрбір шаңырақта міндетті түрде талқылануы тиіс ең маңызды бес қауіпсіздік бағыты егжей-тегжейлі талданған. Қазақстанның, әсіресе Түркістан облысы мен Шымкент өңірінің табиғаты таулы, көркем ландшафттарға бай. Оқу жылы аяқталған сәтте оқушылардың топтасып, табиғат аясына, тау бөктерлеріне қыдыруға ықыласы артатыны заңдылық. Дегенмен, үлкендердің бақылауынсыз тауға шығудың өте қауіпті екенін балалардың санасына сіңіру — ең бірінші кезектегі міндет.
Тау — бұл тек әдемі көрініс қана емес, бұл — кез келген сәтте ауа райы өзгеріп, қауіп төндіруі мүмкін күрделі рельеф. Үлкендердің бастауынсыз, арнайы гидтерсіз немесе ата-ананың рұқсатынсыз тауға кеткен балалар келесідей үлкен қауіптерге тап болуы мүмкін, яғни тау соқпақтарында адасып қалу, байланыс желісінің ұстамай қалуы салдарынан шұғыл көмек шақыра алмау. Сондай-ақ, тік беткейлерден құлау, тас құлау қаупі, тау өзендерінің қатты ағысына тап болу және улы жәндіктер (кене, қарақұрт) мен жыландардың, сондай-ақ жабайы аңдардың шабуылына ұшырау қауіптерінің кездесуі әбден мүмкін. Ендеше, ата-аналар өз балаларына табиғатқа тек ересектердің серіктестігімен және арнайы рұқсат етілген демалыс аймақтарына ғана баруға болатынын қатаң ескертуі тиіс.
Оқу жылының аяқталуы, әсіресе 9 және 11-сынып түлектері үшін үлкен белес болып саналады. Мектеп бітіруші жастардың арасында соңғы жылдары автокөліктер жалдап, қала немесе ауыл көшелерінде үлкен шерулер мен кортеж ұйымдастыру сәнге айналған. Алайда, бұл үрдістің артында орны толмас қайғылы оқиғалар жатқанын уақытында түсінуіміз керек. Көліктер шеруін ұйымдастыруға жол бермеу қажеттігі — заңдық тұрғыдан да, адам өмірін сақтау тұрғысынан да өте маңызды. Мәселен, жасөспірімдердің эмоцияға беріліп, көліктің терезесінен белшесінен шығып айқайлауы, жылдамдықты шектен тыс асыруы, жол қозғалысы ережелерін өрескел бұзуы жол-көлік оқиғаларына (ДТП) тікелей себеп болады.
Кәмелетке толмаған балалардың автокөлік басқаруына, олардың қауіпті автошерулерге қатысуына жол бергені үшін ата-аналар Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің тиісті баптары бойынша тікелей әкімшілік және заңдық жауапкершілікке тартылады. Балаңызға қымбат көлік жалдап беріп, оның өмірін қауіпке тіккенше, сол қаражатты оның болашақ біліміне немесе қауіпсіз интеллектуалды демалысына бағыттаған әлдеқайда абзал.
Жазғы ұзақ күндерде балалардың түн батқанша сыртта жүруге құштарлығы артады. Дегенмен, түнгі уақытта жалғыз жүрудің қауіпті екенін және бұл әрекеттің заңмен шектелгенін ұмытпауымыз қажет. Қазақстан заңнамасына сәйкес, кәмелетке толмаған балалардың түнгі сағат 23:00-ден кейін заңды өкілдерінің немесе ата-анасының сүйемелдеуінсіз тұрғын үйжайдан тыс жерде болуына тыйым салынады.
Егер полиция қызметкерлері түнгі уақытта көшеде заңды өкілсіз жүрген баланы анықтаса, алғашқы рет ата-анаға ескерту беріледі, ал бұл жағдай қайталанса, ірі көлемде айыппұл салынады. Тәртіп бар жерде ғана қауіпсіздік болады. Балаңыздың түнгі уақытта үйде, өз бөлмесінде қауіпсіз жағдайда болуын қадағалау — сіздің басты міндетіңіз.
Егер мектеп талап еткен ережелерді ата-ана үйде қолдамаса, немесе керісінше, ата-ананың қадағалауын мектеп бекітпесе, тәрбие жүйесі өз жемісін бермейді. Сондықтан ата-ана мен мектеп бірлесіп, бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарап, жүйелі түрде көңіл бөлген жағдайда көптеген қауіп-қатердің алдын алуға болады.