Мемлекеттің ең басты байлығы — оның жері де, қазба байлығы да емес, оның салауатты, саналы және заңға бағынатын азаматтары. Кез келген өркениетті елдің өркендеуі «Заң және Тәртіп» қағидатының қаншалықты берік орныққанымен өлшенеді. Заң — шектеу құралы емес, ол — бостандықтың кепілі. Ал тәртіп — берекелі өмір мен бейбіт қоғамның басты тірегі. Бүгінгі таңда «Әділетті Қазақстан» құру жолында құқықтық мәдениет пен азаматтық жауапкершіліктің маңызы бұрынғыдан да арта түсті.
Заңды білу — әр азаматтың міндеті, ал оны сақтау — мәдениеттіліктің белгісі. Көп жағдайда заңды тек жазалаушы тетік ретінде қабылдау қате түсінікке алып келеді. Шын мәнінде, заң — қоғам мүшелерінің арасындағы өзара қарым-қатынасты реттейтін, әлсізді зорлықтан, адалды арамдықтан қорғайтын ең әділ төреші. Себебі, заңға бағыну қорқыныштан емес, саналы көзқарастан туындауы тиіс. Азамат өз құқықтарын біле отырып, өзгенің де құқығын таптамауға міндетті екенін түсінген сәтте ғана нағыз құқықтық қоғам қалыптасады. Егер әрбір адам жол ережесін сақтаса, қоғамдық орында тәртіпті болса, сыбайлас жемқорлыққа жол бермесе, мемлекеттік аппарат та, қоғамдық институттар да сағат механизміндей мүлтіксіз жұмыс істейді. Заң мен тәртіп орнаған жерде заңсыздыққа орын жоқ, ал заңсыздық жоқ жерде — даму бар.
Сондықтан да тәртіп пен заңға құрмет ең алдымен отбасынан басталады. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген аталы сөздің астарында терең мағына жатыр. Бала — айна. Ол ата-анасының сөзінен бұрын, олардың іс-әрекетін, заңға және айналасындағы адамдарға деген көзқарасын бойына сіңіреді. Үйде көрген сыйластық, жауапкершілік, еңбекқорлық пен тәртіп — баланың болашақ өміріне бағыт-бағдар беретін компас іспеттес. Егер әкесі заңды сыйласа, анасы әдептілік пен мейірімділіктің үлгісі болса, ол шаңырақтан шыққан ұрпақ қоғамға пайдалы азамат болып қалыптасады. Отбасындағы тәрбие — бұл мемлекеттік қауіпсіздіктің алғашқы деңгейі. Салауатты отбасылық құндылықтар сақталған жерде құқықбұзушылыққа бейімділік төмен болады.
Мектеп — отбасында басталған тәрбиенің іргесін бекітіп, оны біліммен ұштастыратын киелі орда. Тәртіп пен білім қатар жүрген жерде ғана шынайы даму болады. Бүгінгі мектеп жас ұрпақты тек формулалар мен ережелерге ғана үйретпей, оларды адамгершілікке, жауапкершілікке және қоғамдық тәртіпті сақтауға баулуы тиіс. Жас ұрпаққа заңның баптарын жаттату ғана емес, заңның мәнін — әділдікті ұғындыру маңызды. Оқушы өз құқығын қорғай алатын, бірақ өзгеге зиянын тигізбейтін ерікті тұлға болып өсуі керек. Еңбекке бейімділік те мектеп қабырғасынан бастау алады. Еңбек адамды шыңдайды, қиындыққа төзімді етеді және өзгенің еңбегін құрметтеуге үйретеді. Ал өзгенің еңбегін құрметтеген адам — оның меншігіне, құқығына қол сұқпайтын, заңды сыйлайтын азамат.
Еңбекқорлық — тәртіптің екінші аты. Өз ісіне адал, еңбекпен нанын тауып жүрген адам — қоғамның тірегі. Еңбек адамды тәртіпке бағындырады, уақытты бағалауды үйретеді және азаматтық сананы қалыптастырады. Біздің қоғамда «Адал азамат» тұжырымдамасының насихатталуы тегін емес. Адал азамат — бұл тек заңды бұзбайтын адам ғана емес, бұл қоғамға пайда келтіруді мақсат тұтатын, мемлекеттің дамуына өз үлесін қосатын тұлға. Заңға құрмет пен еңбекке деген құштарлық ұштасқанда, мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік әлеуеті артады. Жемқорлықтан ада, еңбекке негізделген қоғам — нағыз әділетті қоғам. Бұл жолда әрбір азаматтың қосқан үлесі, кішкентай болса да, маңызды.
Кез келген мемлекеттің гүлденуі үшін ең бірінші қажеттілік — тыныштық пен тұрақтылық. Ел тыныштығы, қоғам бірлігі, ұлттың татулығы — заңды құрметтеу мен тәртіпті сақтаудан бастау алады. Тыныштық бар жерде инвестиция келеді, ғылым дамиды, мәдениет өркендейді. Заң мен тәртіп болмаған жерде анархия белең алады, ал анархия — бұл тұрақсыздық пен күйзелістің бастауы. Біз тарихтан тәртіпсіздіктің қандай зардаптарға алып келетінін жақсы білеміз. Сондықтан, мемлекеттің басты байлығы — тыныштықты сақтау — әрбір азаматтың елге деген жанашырлығынан туындауы тиіс. Туған жерін сүйетін, Отанын құрметтейтін жан қоғамдық тәртіпті бұзуға ешқашан жол бермейді. Сондықтан да әрбір азамат өз өмірінде тәртіп орнатып, заңды құрметтесе, бүкіл елде тәртіп орнайды. Біздің мақсатымыз — заң үстемдік ететін, тәртіп салтанат құрған, әрбір азаматы бақытты мемлекет құру. Ол үшін отбасы болып, мектеп болып, қоғам болып бірлесе әрекет етуіміз қажет. Бойында адамгершілік құндылықтары мен құқықтық санасы тең дамыған жас — елдің ертеңгі тұтқасы. Біз жастарға тек мүмкіндік беріп қана қоймай, олардың бойында жауапкершілік сезімін де оятуымыз керек.

