Қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан рухани болмысы, ар-ожданы, қуанышы мен қайғысы, тарихы мен терең философиясы киелі де қасиетті қара домбыраның екі ішегіне сыйып кеткен. Күй – жай ғана музыкалық жанр емес, ол – қазақтың жан дүниесінің айнасы, ұлттық идентификациясының ең басты көрінісі мен символы.
Елде ұлттық өнерді дәріптеу, шын мәніндегі рухани жаңғыруды қалыптастыру мақсатында мемлекеттік деңгейде маңызды да іргелі қадамдар жасалуда. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің бағдарламалық сөздерінде «Домбыра мен күй өнері – қазақтың жаны, рухы, тарихы мен зары, үміті мен сенімі» деп атап өтіп, бұл ұлттық құндылықты өскелең ұрпақтың бойына жастайынан сіңірудің маңызын үнемі баса айтып келеді.
Осы бір ізгі де парасатты дәстүрді жаңғырту, асыл мұрамызды ұлықтау және жас күйшілердің орындаушылық шеберлігін шыңдау мақсатында Түркістан облысының тарихи, шежірелі өңірлерінің бірі – Созақ ауданының орталығы Шолаққорған ауылындағы «Мыңжылқы» мәдениет сарайында қазақтың күй өнерінің көрнекті өкілі, дәулескер күйші, ҚазақССР-нің халық әртісі Дина Нұрпейісованың 165 жылдығына арналған облыстық «Күй құдіреті» жас күйшілер байқауы өтті. Киелі Теріскей топырағында бой көтерген бұл ауқымды өнер мерекесі қазақтың дәстүрлі аспаптық музыкасын ұлықтаудың және оны болашақ ұрпаққа аманаттаудың жарқын үлгісіне айналды.
Рухани шараның шымылдығы Дина Нұрпейісованың өмірі мен бай шығармашылық жолын арқау еткен әсерлі де тағылымды театрландырылған көрініспен ашылды. Сахналық қойылымда ұлы күйшінің ұлы Құрманғазыдан бата алған тарихи кезеңдері, далалық саз өнерін жаңа биікке көтерудегі қажырлы еңбегі, қилы замандардағы тағдыры мен асыл мұрасы көрермендерге ерекше эмоционалды деңгейде жеткізіліп, жиналған қауымды терең тебірентті.
Өнер мерекесінің ашылу салтанатында Созақ ауданы әкімінің орынбасары Серік Маманов сахна төріне көтеріліп, аудан әкімдігі мен аймақ жұртшылығы атынан ыстық құттықтау сөзін сөйледі. Серік Елеусізұлы өз сөзінде байқауға қатысушы жастарға сәттілік тілей отырып, ұлттық өнерді, соның ішінде дәстүрлі күйшілік мектептерді ұлықтауға бағытталған мұндай игі бастамалардың мемлекеттік, идеологиялық және рухани маңыздылығына кеңінен тоқталды.
Киелі Созақ төрінде өткен бұл тартысты өнер додасына Түркістан облысының барлық аудан-қалаларынан сараланып келген 16-35 жас аралығындағы 19 дарынды жас күйші қатысып, екі күрделі кезең бойынша бақ сынады. Алғашқы кезеңде қатысушылар қазақ аспаптық музыкасының классигі Дина Нұрпейісованың «Топан», «Бұлбұл», «8 наурыз», «Әсемңор» т.б. төкпе күйлерін орындап, күйдің техникалық орындалу күрделілігін, динамикасын, екпінін және ұлы күйшінің орындаушылық мектебіне тұнған ерекше кағыстарды жеткізді.
Екінші кезеңде жас өнерпаздар Сүгір Әліұлы мен Төлеген Момбеков бастаған киелі Созақ өңірінен шыққан шертпе күй тарландарының шығармаларын орындап, шертпе күй мектебінің өзіндік иірімдері мен сән-салтанатын, сыршыл табиғатын паш етті. Төкпе күй мен шертпе күйдің тоғысқан бұл кезеңі жас күйшілердің жан-жақтылығын танытты.
Қатысушылардың өнерін Қазақстан Республикасының мәдениет саласының үздіктері мен тәжірибелі күйші-ұстаздардан құралған әділ де білікті қазылар алқасы саралап, үздіктерді анықтады. Орындаушылық шеберлігі, күйдің табиғатын ашуы, сахналық мәдениеті мен сұрапыл орындау техникасы бойынша суырылып шыққан үздіктер байқау қорытындысы бойынша салтанатты түрде марапатталды.
Бас жүлдені Арыс қаласынан келген дарынды күйші Ернар Сәтім жеңіп алды. І-ші орынды Шардара ауданының өкілі Оңғар Дәулет иеленді. ІІ-ші орын Созақ ауданының намысын қорғаған Сейсенбаева Мөлдірге бұйырды. ІІІ-ші орынды Қазығұрт ауданынан келген Тұрлыбай Нұрлыбек еншіледі. Сондай-ақ, дәстүрлі өнерді дамытуға қосқан үлесі мен ерекше орындаушылық стилі үшін бірқатар қатысушыларға атаулы арнайы жүлделер бұйырды. Атап айтқанда, Созақ ауданы әкімінің арнайы жүлдесі, Төлеген Момбеков атындағы арнайы жүлде, Сүгір Әліұлы атындағы арнайы жүлде және Дина Нұрпейісова атындағы арнайы жүлделер табысталды. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге арнайы дипломдар мен қаржылай, бағалы сыйлықтар табыс етілсе, байқауға қатысқан барлық өнерпаздарға арнайы сертификаттар мен естелік сыйлықтар тапсырылды.
Түркістан өңіріндегі күй өнерін дәріптеудің негізгі бағыттарын айшықтаудағы бұл облыстық байқау бірнеше маңызды бағытты қамтыды. Біріншіден, қатысушылар құрамы Түркістан облысының аудан-қалаларынан келген 16-35 жас аралығындағы 19 жас күйшіден жасақталды. Бұл облыстағы жастар арасында дәстүрлі өнерге деген қызығушылықтың жоғары екенін көрсетті. Екіншіден, репертуарлық бағыт бойынша Дина Нұрпейісованың төкпе күйлері мен Созақ өңірінің (Сүгір, Т. Момбеков) шертпе күйлері қатар орындалды. Бұл екі түрлі орындаушылық мектептің тоғысуына және жастардың қос мектепті де меңгеруіне мүмкіндік берді. Үшіншіден, шараның өту орны ретінде Шолаққорған ауылындағы «Мыңжылқы» мәдениет сарайының таңдалуы тегін емес. Киелі Созақ – шертпе күйдің алтын бесігі саналатындықтан, бұл жерде өткен күй мерекесі өзіндік тарихи сабақтастық тапты. Төртіншіден, байқаудың басты мақсаты – Дина Нұрпейісованың 165 жылдығын ұлықтау, жас күйшілерді қолдау, олардың арасынан жаңа есімдерді ашу және ұлттық мұраны жаңғырту болып табылды.
Ұлттық өнердің асыл мұрасын дәріптеп, жас таланттардың шығармашылық ізденістеріне серпін беретін, әр жылы дәстүрлі түрде өтетін «Күй құдіреті» байқауы күй өнерінің қадір-қасиетін тағы бір мәрте айшықтап, көрерменнің ыстық ықыласына бөленді.
Дина Нұрпейісовадай ұлы тұлғаның 165 жылдығына арналған бұл шара киелі Теріскей топырағында күй өнерінің мәңгілік екенін, оны жалғастырушы жас өреннің көп екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Дәстүрлі өнеріміз өркендеп, қара домбырамыздың күмбірі әрқашан биіктен естіле берсін деген ниетеміз.

