Тарихи жиындардың (Билер кеңесі, Ұлы құрылтайлар) негізінде салынғанымен, қазіргі Ұлттық құрылтай — азаматтық қоғам мен мемлекеттік билікті байланыстыратын консультативтік-кеңесші орган.
Диалог алаңы: Ресми Парламенттен айырмашылығы — мұнда заң шығарудан бұрын қоғамдағы өзекті құндылықтар, мәдениет, идеология, идеологиялық реформалар мен әлеуметтік мәселелер ашық талқыланады.
Құрылтайда көтерілетін басты тақырыптар — идеология, ұлттық идентичность, білім, мәдениет және моральдық-этикалық нормалар.
Лудомания, наркобизнес, тұрмыстық зорлық-зомбылық, вандализм сияқты әлеуметтік дағдарыстарға қарсы жүйелі күрес шаралары дәл осы Ұлттық құрылтай алаңдарында кеңінен сөз болып, кейін нақты заңнамалық бастамаларға айналды.
Құрылтай құрамына тек шенеуніктер мен депутаттар емес, қоғам белсенділері, сарапшылар, ғалымдар, жастар өкілдері, өңірлік көшбасшылар кіреді. Бұл билікке түрлі топтардың үнін тікелей естуге мүмкіндік береді.
Ұлттық құрылтай — Қазақстандағы «Естуші мемлекет» концепциясын жүзеге асырудың маңызды құралы. Ол мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді арттыруға және стратегиялық реформалардың бағытын айқындауға қызмет етеді.
Бұл институттың болашақтағы сәттілігі — Құрылтайда айтылған идеялардың қаншалықты жылдам әрі сапалы түрде нақты заңдар мен әлеуметтік-экономикалық нәтижелерге айналатынына байланысты.
