Қазіргі таңда мемлекетіміздің әлеуметтік саясаты мен құқықтық реформаларының ең басты, ең қастерлі бағыттарының бірі – өскелең ұрпақтың, яғни балалардың қауіпсіздігін толықтай қамтамасыз ету, олардың өмірі мен денсаулығын қорғау және қоғамда жан-жақты қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру болып табылады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев балалардың құқықтары мен қауіпсіздігін қорғау мәселесін әрдайым жоғары орынға қойып, бұл бағытта мемлекеттік органдар мен жеке кәсіпкерлік субъектілерінің және ата-аналардың бірлескен, үйлесімді жұмыс істеуі қажеттігін үнемі қадап айтып келеді. Әсіресе, күн ысып, жазғы демалыс басталған шомылу маусымында су айдындары мен бассейндердегі қауіпсіздік шараларын күшейту – кезек күттірмейтін өзекті міндеттің бірі.
Осы стратегиялық мақсаттарды жүзеге асыру және судағы жазатайым оқиғалардың алдын алу мақсатында Мақтаарал ауданында ауқымды іс-шаралар қолға алынуда. Соның айқын көрінісі ретінде, Мақтаарал ауданы Төтенше жағдайлар бөлімінің ұйымдастыруымен аумақтағы жасанды су айдындары мен бассейндерде кең көлемді, жан-жақты түсіндірме-профилактикалық және практикалық іс-шаралар кешені өткізілді.
Іс-шараға Мақтаарал ауданы Төтенше жағдайлар бөлімінің білікті мамандары, жеке кәсіпкерлер, бассейн иелері, кәсіби құтқарушылар, медицина қызметкерлері және жергілікті тұрғындар мен олардың балалары өте жоғары белсенділікпен қатысты. Төтенше жағдайлар қызметі мен жеке бизнестің бұл ынтымақтастығы өңірдегі қауіпсіз демалыс ортасын құруға үлкен септігін тигізді.
Шараның ресми бөлімінде Мақтаарал ауданы Төтенше жағдайлар бөлімінің бастығы, азаматтық қорғау полковнигі А.Жакияев пен аудандағы ірі демалыс орындарының бірі саналатын «Фуд Сити» орталығының иесі, белгілі кәсіпкер Н.Сақтағанов арасында әлеуметтік маңызы өте жоғары меморандумға салтанатты түрде қол қою рәсімі өтті. Бұл меморандум жай ғана ресми құжат емес, оның артында жүздеген балалардың қауіпсіздігі мен әлеуметтік қолдау шаралары тұр. Құжаттың негізгі мақсаттары мен міндеттерін бірнеше бағытқа жіктеп көрсетуге болады.
Біріншіден, әлеуметтік осал топқа жатқызылған отбасылардың балаларын көпбалалы, аз қамтылған және ерекше тәрбиені қажет ететін балаларды бассейнге арнайы бекітілген кесте бойынша мүлдем тегін кіргізу көзделген. Бұл балалардың жазғы демалысын тиімді әрі қызықты өткізуге жасалған үлкен әлеуметтік қамқорлық.
Екіншіден, тегін кірумен қатар, бұл балаларға бассейн аумағында судағы қауіпсіздік ережелерін теориялық және практикалық тұрғыдан терең үйрету шаралары қарастырылған. Балалардың судан қорқу сезімін жеңіп, өзін-өзі ұстау мәдениетін қалыптастыру басты орында.
Үшіншіден, ең маңыздысы – кәсіби құтқарушылар мен білікті нұсқаушылардың тікелей қатысуымен балаларға жүзу дағдыларын базалық деңгейде меңгерту жұмыстары жүргізіледі. Суда жүзе білу – кез келген төтенше жағдайда адам өмірін сақтап қалатын ең басты қауіпсіздік кепілі болып табылады.
Меморандумға қол қою рәсімінен кейін, Төтенше жағдайлар бөлімінің мамандары мен азаматтық қорғау сержанттары бассейн аумағында демалып жатқан балалар мен жасөспірімдерге, сондай-ақ олардың ата-аналарына арналған арнайы интерактивті түсіндірме жұмыстарын бастады. Мамандар қарапайым әрі ұғынықты тілмен суда өзін-өзі ұстаудың алтын ережелерін түсіндіріп берді.
Судағы қауіпсіздік ережелерін бұлжытпай сақтау, белгіленбеген және рұқсат етілмеген бейтаныс су айдындарында, каналдар мен арықтарда шомылуға мүлдем жол бермеу, терең су айдындарында, арнайы құтқару кеудешесінсіз немесе үрлемелі баллондарсыз өзін-өзі ұстау тәртібін білу, су ішінде бір-бірін тартып ойнауға, қалжыңдасуға тыйым салу және балалардың су бойында үлкендердің, ата-аналардың қарауынсыз жалғыз қалуы салдарынан болатын қайғылы жағдайлардың статистикасын көрсетіп, келеңсіздіктерге жол берілмеуі пысықталды.
Сонымен қатар, бұл іс-шара аясында тек су қауіпсіздігі ғана емес, жаз айларында қалалар мен кенттерде өте жиі орын алатын тағы бір өзекті мәселе – балалардың үй жағдайында және қоғамдық орындарда көпқабатты үйлердің терезесінен құлау оқиғаларының алдын алу тақырыбына да ерекше назар аударылды. Мамандар ата-аналарға москит торларының ешқандай қауіпсіздік тірегі бола алмайтынын, балаларды бөлмеде жалғыз қалдырмау керектігін және терезелерге арнайы бекіткіш құлыптар (бұғаттағыштар) орнатудың маңыздылығын қатаң ескертті. Қауіпсіз орта қалыптастыру – әрбір ата-ананың тікелей міндеті.
Бұл профилактикалық шараның ең тиімді және құнды бөлігі – оның практикалық бағытта өтуі болды. Құтқарушылар мен медицина мамандары арнайы манекен-тренажерлардың көмегімен балалар мен ересектерге суда тұншығу немесе батып бара жатқан адамды судан шығарғаннан кейін алғашқы медициналық жәрдем көрсету тәсілдерін іс жүзінде көрсетіп берді.
Әрбір азамат білуі тиіс қарапайым әрі өмірлік маңызы бар әрекет алгоритмдері кезең-кезеңімен түсіндірілді. Алдымен, судан шығарылған науқастың тыныс алу жолдарын бөгде заттардан, яғни құм, балдыр, су жедел тазарту, одан кейін оны тиісті қалыпқа жатқызып, өкпеге жасанды ауа жіберу және жүрекке тікелей емес массаж жасау әдістері көрсетілді. Әрбір қатысушы бала бұл әрекеттерді манекен үстінде өз қолдарымен жасап көріп, алғашқы дағдыларды бекітті.
Құтқарушы мамандар кез келген төтенше жағдайда үрейге бой алдырмай, дұрыс, нақты әрі жылдам әрекет ету адам өмірін аман алып қалуда шешуші рөл атқаратынын ерекше атап өтті. Алғашқы 3-4 минут ішінде көрсетілген сауатты көмек адамды өлім аузынан қайтара алатын жалғыз мүмкіндік екені айтылды.
Мақтаарал ауданы Төтенше жағдайлар бөлімінің жазғы кезеңдегі атқаратын жұмыстары өте ауқымды. Жедел-құтқару функциясы аясында кез келген су айдынында немесе өрт оқиғаларында шақыру түскен сәттен бастап құтқарушылар бригадасы техникалық құралдармен оқиға орнына жедел жетіп, адамдарды эвакуациялау және алғашқы көмек көрсету шараларын атқарады.
Инспекциялық және бақылау функциясы бойынша аудан аумағындағы барлық ресми шомылу орындары, бассейндер мен демалыс аймақтары санитарлық-эпидемиологиялық және техникалық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестігі тексеріледі. Рұқсаты жоқ немесе қауіпті орындарға шомылуға тыйым салатын белгілер орнатылады.
Идеологиялық және ақпараттық функция негізінде халық арасында, мектептер мен балабақшаларда, қоғамдық орындарда қауіпсіздік ережелерін насихаттау, жадынамалар тарату және осы сияқты практикалық тренингтер өткізу арқылы қоғамның құқықтық әрі қауіпсіздік мәдениетін көтеру жұмыстары жүргізіледі.
Барлық қатысушы балалар мен ата-аналарға судағы қауіпсіздік ережелері мен төтенше жағдайлар кезінде хабарласу қажет телефон нөмірлері 101, 112 жазылған арнайы көрнекі жадынамалар мен буклеттер таратылды. Түсіндіру шаралары, рейдтік аралаулар мен бассейндердегі тренингтер шомылу маусымы толық аяқталғанға дейін ауданның барлық ауылдық округтері мен елді мекендерінде кезең-кезеңімен, жүйелі түрде жалғасатын болады.
Мақтаарал ауданында балалар қауіпсіздігі мен суда шомылу ережелері бойынша өткізілген бұл кең көлемді іс-шара – мемлекеттік орган мен жеке бизнестің балалар болашағы үшін біріккенде қандай жоғары нәтиже беретінін айқын.