Қазіргі таңда мемлекетіміздің әлеуметтік-экономикалық жаңғыруы мен мәдени-экологиялық даму бағытындағы ең ауқымды, ең нәтижелі бастамалардың бірі – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей қолдауымен бүкіл ел көлемінде қарқын алған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы болып табылады. Бұл ауқымды қозғалыс тек қоршаған ортаны тұрмыстық қалдықтардан механикалық түрде тазарту ғана емес, бұл ең алдымен әрбір отандасымыздың санасында жаңа экологиялық ойлау жүйесін қалыптастыру, туған жердің табиғатына деген жанашырлық сезімін ояту және қоғамда «Заң мен Тәртіп» қағидаттарына сай жоғары санитарлық мәдениетті орнықтыру болып саналады.
Түркістан облысының ең іскер, еңбекқор және халық тығыз орналасқан өңірлерінің бірі – Мақтаарал ауданында бұл бағыттағы жұмыстар науқандық сипаттан арылып, күнделікті өмірлік дағдыға, жүйелі мемлекеттік бағдарға айналды. Соның айқын дәлелі ретінде, жуырда аудан аумағындағы ең басты көлік күретамыры саналатын «А-15» республикалық автомобиль жолының бойында кең ауқымды, жалпыхалықтық сенбілік жұмыстары жоғары ұйымшылдықпен өткізілді.
Бұл жолғы ұйымдастырылған ауқымды экологиялық іс-шараның басты мақсаты – ауданның санитарлық-эстетикалық келбетін жақсарту, халықаралық және республикалық маңызы бар жол бойындағы тазалықты жоғары деңгейге көтеру, сондай-ақ тұрғындар арасында, әсіресе жас ұрпақтың бойында азаматтық жауапкершілікті ұялату болып табылады. Шекара маңында орналасқан Мақтаарал ауданы үшін кез келген республикалық жолдың жай-күйі мен тазалығы – бүкіл өңірдің, тіпті мемлекеттің мәдени бет-бейнесін айқындайтын маңызды фактор. Осы ретте, аудан әкімдігінің үйлестіруімен өткен сенбілік қоғамның барлық өкілдерін бір мақсатқа жұмылдыра білді.
Ауқымды шараға жергілікті мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері, дербес бөлімдер мен аппарат мамандары, жастар ұйымдарының белсенді өкілдері, еріктілер (волонтерлер), қоғамдық белсенділер, ақсақалдар мен аналар кеңесінің мүшелері және өз туған өңірінің тазалығына бейжай қарамайтын аудан тұрғындары өте жоғары белсенділікпен қатысты. Бұл – Мақтаарал жұртшылығының Мемлекет басшысының экологиялық бастамасын толықтай қолдайтынын және ортақ үйімізді таза ұстауға дайын екенін көрсететін шынайы ынтымақтастықтың озық үлгісі болды.
Сенбілік жұмыстарының негізгі объектісі ретінде «А-15» республикалық автомобиль жолының таңдап алынуының өзіндік үлкен стратегиялық мәні бар. Бұл жол – Мақтаарал ауданының ішкі елді мекендерін ғана емес, көршілес Жетісай ауданын және Өзбекстан Республикасымен байланыстыратын халықаралық өткізу бекеттеріне баратын басты транзиттік дәліз болып табылады. Күнделікті мыңдаған жолаушылар мен халықаралық жүк көліктері ағылатын бұл күретамырдың бойы әрқашан мінсіз тазалық пен эстетикалық тәртіпті талап етеді.
Тазалық жұмыстары жолдың ең маңызды және қозғалыс тығыз учаскелерін толықтай қамтыды. Атап айтқанда, Азаттық ауылдық округі аумағынан басталып, ірі өндірістік және мәдени орталық саналатын Атакент кентіне дейінгі аралық және Атакент кентінен аудан орталығы – Мырзакент кентіне дейінгі стратегиялық маңызы бар орталық жол учаскесі. Сондай-ақ, Атакент кентінен көршілес Жетісай ауданының шекаралық бағытына дейінгі көлік ағыны жоғары транзиттік жол бойы. Осы бағыттардың барлығында жұмысшы топтар бекітіліп, әрбір ауылдық округ пен кент әкімдіктеріне нақты жұмыс аймақтары бөлініп берілді. Бұл шараның жүйелі жоспарлануы қысқа мерзімде орасан зор аумақты сапалы тазартып шығуға мүмкіндік берді.
Мақтаарал ауданы әкімдігінің баспасөз қызметі таратқан ресми статистикалық мәліметтер бұл экологиялық акцияның қаншалықты ауқымды және нәтижелі болғанын айқын көрсетеді. Жазғы жұмыс маусымында ұйымдастырылған бұл шара өңір тарихындағы ең бұқаралық сенбіліктердің біріне айналды.
Бұл экологиялық акцияға жалпы саны 1700-ден астам адам бір мезгілде қатысты. Адам күшімен қатар, тазалық жұмыстарын жеделдету және тиімділігін арттыру мақсатында аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөлімі мен жергілікті мердігер мекемелердің 11 арнайы техникасы, яғни жүк тиегіштер, өзін-өзі түсіретін самосвалдар, су себетін машиналар жұмылдырылды.
Осы бірлескен қажырлы еңбектің нәтижесінде 40 шақырымнан астам жолдың екі қапталы бейберекет тасталған тұрмыстық қоқыстардан, пластик қалдықтардан, құрылыс материалдарының сынықтарынан және қураған шөп-шаламдардан толықтай тазартылды. Сенбілік барысында шамамен 10 тоннаға жуық қоқыс жиналып, арнайы жүк көліктерімен аудандық полигонға шығарылды. Жол бойының бұлайша тазартылуы көлік қозғалысының қауіпсіздігін арттырумен қатар, өңірдің экологиялық тепе-теңдігін сақтауға қосылған үлкен үлес болды.
«Таза Қазақстан» акциясы аясында мақтааралдықтар тек қоқыс жинаумен ғана шектеліп қалған жоқ. Сенбілік бағдарламасына ауданның сәулеттік және эстетикалық келбетін заманауи талаптарға сай жаңартуға бағытталған бірнеше маңызды қосымша жұмыстар енгізілді. Бұл шаралар жол бойының көрінісін мүлдем жаңа деңгейге көтерді.
Алдымен, жол бойында және елді мекендердің кіреберіс қақпаларында бұрын егілген мыңдаған сәндік және жеміс ағаштары ерекше күтімге алынды. Арнайы су тасушы техникалардың көмегімен ағаштар толықтай суғарылып, олардың түптері зиянкестерден қорғау және әдемі көрініс сыйлау мақсатында әктелді. Ағаштарды күтіп-баптау – бұл өңірдегі «жасыл белдеуді» сақтаудың басты шарты.
Сонымен қатар, жол жиегінде орналасқан барлық электр және байланыс бағаналарының түптері де бір деңгейде әктеліп, ретке келтірілді. Жол бойындағы мұндай біркелкілік пен тазалық жолдың жалпы визуалды эстетикасын жақсартып, заң мен тәртіптің, ұқыптылықтың белгісіндей әсер қалдырады. Әрбір бағана мен әрбір ағаштың ретке келтірілуі – ауданның сәулеттік мәдениетінің жоғарылағанын көрсетеді.
Экологиялық сана мен мәдениетті қалыптастырудың маңызы саналатын, «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында өткізілетін осындай тұрақты шаралардың тәрбиелік және идеологиялық мәні орасан зор. Тазалық – бұл тек сыртқы көрініс емес, бұл адамның ішкі мәдениетінің, оның отбасында алған тәрбиесінің және мемлекетке, туған жерге деген азаматтық ұстанымының тікелей көрінісі. Егер әрбір азамат жол жиегіне қоқыс тастамауды әдетке айналдырса, өз үйінің ғана емес, қоғамдық орындардың да тазалығына жауапкершілікпен қараса, біз нағыз өркениетті қоғам құра аламыз.
Сенбілікке жастар мен волонтерлердің көптеп қатысуы – ұрпақтар сабақтастығы мен экологиялық тәрбиенің жемісі. Өз қолымен жол бойын тазартып, ағаш түптерін әктеген жас өспірім бұдан былай қоршаған ортаны ластауға жол бермейді және өзгелерді де тәртіпке шақыратын болады. Туған жерге деген жанашырлық пен жауапкершілікті арттыру арқылы біз «Әділетті Қазақстанның» жаңа жасампаз ұрпағын қалыптастырамыз.
Мақтаарал ауданы әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, бұл экологиялық шара науқандық сипатқа ие емес және бір күндік жұмыспен аяқталмайды. Аудан басшылығының бекіткен арнайы жоспарына сәйкес, тазалық және абаттандыру жұмыстары алдағы уақытта да барлық ауылдық округтер мен кенттерде тұрақты, жүйелі түрде жалғасатын болады. Мәселен, ауданның санитарлық жағдайын жақсарту мақсатында, әр аптаның сенбі күндері бекітілген аймақтар бойынша жаппай тазалық шараларын өткізу. Сонымен қатар, кәсіпкерлік нысандары мен жеке сектор тұрғындары арасында санитарлық талаптарды сақтау бойынша түсіндіру жұмыстарын күшейту және қоғамдық орындарда қоқыс тастау талаптарын бұзған тұлғаларға қатысты ішкі істер органдары тарапынан әкімшілік шараларды қолдануды қатаңдату көзделуде.
Тәртіп пен тазалық қатар жүрген жерде ғана береке болады. Мақтаарал ауданының бұл жүйелі қадамдары өңірдің тек экономикалық қана емес, мәдени-экологиялық тұрғыдан да үлгілі аймаққа айналуына берік негіз қалап отыр. Өйткені, Мақтаарал ауданында «А-15» республикалық автомобиль жолының бойында өткен кең ауқымды сенбілік – мемлекеттік саясат пен халықтық ынтымақтастықтың бірлескенде қандай үлкен нәтиже беретінін айқын дәлелдеді. 40 шақырымдық тазалық белдеуі, жиналған 10 тонна қоқыс және жүзден аса әктелген ағаштар мен бағаналар – бұл мақтааралдықтардың өз туған өлкесіне деген шынайы махаббатының нақты іс жүзіндегі көрінісі.
Біз бірлігі бекем, экологиялық мәдениеті жоғары ұлт ретінде «Таза Қазақстан» бағдарламасының аясында барлық мақсаттарымызға қол жеткіземіз. Таза аудан – біздің ортақ мақтанышымыз, оны сақтау және көркейту – баршамыздың азаматтық парызымыз. Мақтааралдықтардың бұл жасампаз еңбегі басқа өңірлер үшін де үлгі болып қала бермек. Туған жеріміз таза, ісіміз берекелі, болашағымыз жарқын болсын деген ниеттеміз.