Қазіргі таңда мемлекетіміздің әлеуметтік-экономикалық және инфрақұрылымдық әлеуетін арттыру, халықтың өмір сүру сапасын жақсарту және мемлекеттік басқарудың тиімділігін жоғарылату бағытында кешенді жұмыстар жүргізіліп жатыр. Әсіресе, жергілікті атқарушы органдардың жұмыс жүйесін заман талабына сай бейімдеу, мемлекеттік бағдарламалардың жергілікті жерлерде сапалы орындалуын қадағалау және халық пен билік арасындағы тікелей байланысты нығайту басты басымдықтардың біріне айналды. Осы орайда, 2026 жылғы 29 маусым күні Мақтаарал ауданы әкімі аппаратының үлкен мәжіліс залында аудан әкімі Бақыт Асановтың төрағалығымен өткен кезекті аппараттық мәжіліс өңірдің алдағы даму бағыттарын айқындаған, өзекті мәселелердің шешілу тетіктерін нақтылаған маңызды жиын болды.
Жиынға аудан әкімінің аппараты, дербес бөлімдердің басшылары, кенттер мен ауылдық округ әкімдері, сондай-ақ аумақтық мекемелердің жетекшілері мен құқық қорғау, төтенше жағдайлар саласының өкілдері толық құрамда қатысты. Мәжілістің күн тәртібіне шығарылған мәселелердің ауқымы кең және маңыздылығы өте жоғары болды. Жиында ауданның санитарлық тазалығы, жол инфрақұрылымының қазіргі жай-күйі, өңірге отандық және шетелдік инвестицияларды тарту, жаңа өндіріс орындарын ашу және осы жұмыстардың нәтижесінде халықты тұрақты жұмыспен қамту секілді стратегиялық бағыттар жан-жақты талқыланды.
Экологиялық мәдениет пен цифрландыру аясындағы «Таза Қазақстан» акциясы және Telegram-боттың тиімділігі туралы өрбіген мәжілістің күн тәртібіндегі алғашқы және ең өзекті мәселелердің бірі – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен елімізде кең қанат жайған «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясындағы жұмыстардың Мақтаарал ауданындағы орындалу барысы болды. Аталған мәселе бойынша аудан әкімінің орынбасары Бижан Анарбеков ауқымды баяндама жасап, елді мекендердің тазалығы мен абаттандырылуы, көгалдандыру жұмыстарының барысы, көшелерді күл-қоқыстан тазарту және қоғамдық орындардың санитарлық жағдайын жақсарту бағытында атқарылған іс-шараларға жеке-жеке тоқталды.
Бижан Шералыұлы өз баяндамасында аудан көлеміндегі ирригациялық жүйелер мен арық-атыздарды ретке келтіру жұмыстарының маңыздылығын ерекше атап өтті. Мақтаарал ауданы аграрлық өңір болғандықтан, арық-атыздардың тазалығы тек экологиялық мәселе емес, бұл тікелей егін шаруашылығына, ағын судың тиімді пайдаланылуына және елді мекендерді су басу қаупінен қорғауға әсер ететін стратегиялық фактор. Баяндамашы атқарылған ауқымды жұмыстармен қатар, кейбір ауылдық округтерде орын алып жатқан кемшіліктер мен салғырттықтарды да жасырмай, сынға алды. Кейбір елді мекендерде қоқыс шығару кестесінің сақталмауы, қоғамдық саябақтар мен гүлзарларды күтіп-баптау жұмыстарының төмен деңгейде жүргізілуі нақты мысалдармен көрсетілді.
Осы мәселе аясында халық пен әкімдік арасындағы кері байланысты жеделдету мақсатында іске қосылған арнайы Telegram-боттың жұмысы егжей-тегжейлі талқыланды. Бұл сандық құрал тұрғындардың кез келген санитарлық немесе инфрақұрылымдық кемшілікті фото немесе видеоға түсіріп, жедел жолдауына мүмкіндік береді. Бижан Анарбеков Telegram-бот арқылы келіп түскен өтініштердің уақытылы қаралуы және олардың негізінде нақты нәтижеге қол жеткізу мәселелерін сөз етті. Кейбір ауылдық округ әкімдерінің тұрғындар тарапынан ботқа жолданған шағымдарға дер кезінде жауап бермейтіні немесе мәселені шешуді созбалаңға салатыны айтылып, олардың жұмыс сапасын арттыру қажеттігі ескертілді. Сандық технологиялар заманында бюрократиялық кедергілерге жол берілмейтіні және әрбір өтініш бақылауда болатыны нақтыланды.
Жол бойындағы инфрақұрылымды ретке келтіру мен облыс басшылығының тапсырмалары және заң үстемдігіне басымдық беріліп, жиынның екінші бөлімінде жақында ғана облыс әкімінің орынбасары Еркебұлан Дауылбаевтың Мақтаарал ауданына жасаған жұмыс іссапары барысында көтерілген сыни мәселелер мен берілген тапсырмалардың орындалу барысына арналды. Түркістан облысының басшылығы тарапынан аудан арқылы өтетін республикалық және облыстық маңызы бар автомобиль жолдарының бойындағы тәртіп пен эстетикалық келбетке қатысты бірқатар ескертулер жасалған болатын. Аппараттық мәжілісте осы бағыттағы кемшіліктерді жою жолдары кеңінен талқыланды.
Атап айтқанда, Республикалық және облыстық маңызы бар жолдардың бойында орналасқан кәсіпкерлік нысандар мен ғимараттардың сыртқы қасбеттерін заманауи сәулеттік талаптарға сай ретке келтіру және жол жиектерінде бейберекет орналасқан, заңсыз немесе ескірген билбордтар мен жарнама қалқандарын толықтай алып тастау немесе стандартқа сай жаңарту.
Сонымен қатар, жол бойында, бос жатқан жерлерде қараусыз қалған бетонды құрылымдарды, ескі плиталарды және құрылыс материалдарының қалдықтарын жедел түрде тазалап, аумақты ретке келтіру мен жол қозғалысының қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндіруі мүмкін заңсыз нысандарды, сауда нүктелерін жою және көлік жүргізушілері мен жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін барынша қамтамасыз ету қажеттігі пысықталды. Аудан әкімі Бақыт Асанов бұл мәселенің тек ауданның сыртқы келбетіне ғана емес, еліміздің халықаралық транзиттік беделіне де әсер ететінін атап өтті. Мақтаарал ауданы көрші Өзбекстан Республикасымен шектесетін және халықаралық маңызы бар өткізу бекеттері орналасқан стратегиялық өңір болғандықтан, жол бойындағы тәртіп пен тазалық мінсіз болуы тиіс. Жауапты мекемелер мен ауылдық округ әкімдеріне жол бойындағы инфрақұрылым нысандарын заң талаптарына толық сәйкестендіру және анықталған кемшіліктерді өте қысқа мерзім ішінде жою жөнінде қатаң әрі нақты міндеттер жүктелді.
Экономикалық өрлеу және инвестициялық климат барысында жаңа кәсіпорындар мен тұрақты жұмыс орындарының көптеп ашылуы ауданның ұзақ мерзімді тұрақты дамуын қамтамасыз етудің ең басты тетігі – экономиканы әртараптандыру, өнеркәсіпті дамыту және жаңа жұмыс орындарын ашу қажеттілігі айқындалуда. Осы мақсатта мәжілісте инвестициялық жобаларды іске асырудың ағымдағы жағдайы кеңінен қаралды. Ауданның кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімінің басшысы Баязит Әлімқұл аудан аумағында өнеркәсіп саласын өрге сүйреу, жаңа фабрикалар, зауыттар мен шағын өндіріс цехтарын ашу бағытында атқарылып жатқан жұмыстар жөнінде егжей-тегжейлі баяндама жасады.
Баязит Әлімқұлдың айтуынша, ауданға отандық және шетелдік инвесторларды тарту бойынша жүйелі жұмыстар қолға алынған. Инвестициялық жобаларды «бір терезе» қағидатымен сүйемелдеу, оларды қажетті инфрақұрылыммен, яғни электр қуаты, газ, су, жолмен қамтамасыз ету және жобаларды іске асыру кезеңінде инвесторлар кездесетін әкімшілік немесе техникалық мәселелерді дер кезінде шешу бағытындағы жұмыс барысы оң нәтижелер беріп келеді. Дегенмен, әлі де болса пайдаланылмай жатқан ішкі резервтер мен әлеуеттің бар екені, әсіресе ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу барысында мақта кластерін дамыту, жеміс-жидек өнімдерін қайта өңдеу саласында инвесторлармен жұмысты одан әрі күшейту қажеттігі айтылды.
Мұнымен қоса, «»TURKISTAN» кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығы» КММ-нің Мақтаарал аудандық бөлімінің басшысы Мадина Ергешова орталықтың 2026 жылдың алғашқы 6 айында атқарған жұмыстары туралы есеп берді. Өз сөзінде Мадина Ергешова жергілікті шағын және орта бизнес өкілдеріне көрсетілген консалтингтік қызметтер, мемлекеттік гранттар мен жеңілдетілген несиелер алуға көмектесу, бизнес-жоспарлар әзірлеу және кәсіпкерлердің құқықтық сауаттылығын арттыру бойынша атқарылған нақты істерді тізбелеп берді. Орталықтың қолдауымен алғашқы жартыжылдықта ондаған жаңа шағын кәсіпкерлік нысандары ашылып, олардың заңды тіркелуіне және жұмысын бастауына жан-жақты жағдай жасалған.
Жиын барысында аудан басшысы Бақыт Асанов бұл баяндамаларды қорытындылай келе, инвестициялық жобалардың тиімді әрі жылдам жүзеге асырылуы тек экономикалық көрсеткіш емес, бұл ең алдымен халықты тұрақты жұмыспен қамтудың, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуының және тұрғындардың әл-ауқатын арттырудың тікелей құралы екенін қадап айтты. Әрбір тартылған инвестициялық теңге аудан бюджетіне салық болып құйылып, жаңа жұмыс орындарын ашу арқылы әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға тиіс.
Аппараттық мәжілістің қорытындысы бойынша аудан дамуының негізгі бағыттары айқындалып, олардың орындалуына жауапты тұлғалар бекітілді. Осы бағыттарды жүйелі түрде іске асыру мақсатында келесі міндеттер алға қойылды. Атап айтқанда, елді мекендердің санитарлық тазалығын қамтамасыз ету бағытында «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы жұмыстарды тұрақты жүргізу, әсіресе жазғы кезеңде арық жүйелері мен ирригациялық каналдарды қоқыстан үздіксіз тазартып отыру тапсырылды. Ауылдық округ әкімдеріне тұрғындармен тығыз жұмыс істеп, экологиялық мәдениетті арттыру жүктелді. Telegram-бот арқылы түсетін шағымдарға жедел әрі нақты жауап беру әрбір әкімнің жеке жауапкершілігі ретінде белгіленді.
Жол инфрақұрылымын жақсарту және эстетикалық келбетті ретке келтіру бағытында республикалық және облыстық маңызы бар жолдардың бойындағы барлық заңсыз құрылыстарды, билбордтарды жою, ғимараттардың сыртқы қасбеттерін бірыңғай сәулеттік стильге келтіру міндеттелді. Жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру мақсатында полиция бөлімі мен жауапты мекемелерге жол белгілерін, таңбаларын ретке келтіру және жол жиектерін құрылыс қалдықтарынан жедел тазарту жүктелді. Инвестиция тарту және жаңа жұмыс орындарын құру бағытында кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөліміне инвесторлармен жұмысты жандандыру, өнеркәсіптік жобаларға жер телімдерін бөлу және инфрақұрылым тарту жұмыстарын жеделдету тапсырылды. Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығына ауылдық жерлердегі шағын бизнесті қолдау, оларды мемлекеттік бағдарламалармен қамту аясын кеңейту міндеті қойылды. Әрбір жаңа жобаның соңында нақты ашылатын тұрақты жұмыс орындарының саны болуы тиіс екені ескертілді.
Жиын қорытындысында Мақтаарал ауданының әкімі Бақыт Асанов барлық жауапты бөлім басшылары мен ауылдық округ әкімдеріне күн тәртібінде қаралған барлық мәселелер бойынша жұмыстарды науқандық сипатта емес, жүйелі әрі үзіліссіз түрде жүргізуді қатаң тапсырды. Аудан басшысы берілген тапсырмалардың сапалы әрі уақытылы орындалуын қамтамасыз ету – мемлекеттік қызметшінің басты міндеті екенін еске салды. Бақыт Насырұлы өз сөзінде қағазбастылық пен құрғақ есеп беру дәуірі өткенін, халыққа нақты нәтиже керек екенін кесіп айтты. «Біздің жұмысымыздың басты бағасын халық береді. Егер ауыл көшесі лас болса, жол бойында бейберекетсіздік орын алса, инвесторлар әкімшілік кедергілерге тап болса, демек, сол аймаққа жауапты әкім немесе бөлім басшысы өз міндетін тиісті деңгейде атқармай отыр деген сөз. Ешқандай сылтау қабылданбайды. Тапсырмалардың орындалу мерзімдері нақты белгіленді, соған сәйкес әркім өз жұмысына жауап береді», – деді аудан әкімі.
Сондай-ақ, аудан басшысы санитарлық тазалықты сақтау, жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құрылыс және жөндеу жұмыстарын жіті бақылау, инвестиция тарту мен жаңа жұмыс орындарын құру бағытындағы жұмыстарды екі есе күшейтіп, орындалу барысын тұрақты бақылауда ұстау қажеттігін атап өтті. Аппараттық мәжілісте көтерілген және хаттамаға енгізілген барлық мәселелер өзінің жеке бақылауында болатынын және мерзімі өткен немесе сапасыз орындалған тапсырмалар бойынша жауапты тұлғаларға қатысты қатаң тәртіптік шаралар қолданылатынын кесіп айтты.
Мақтаарал ауданы әкімдігінде өткен бұл кезекті аппараттық мәжіліс өңірді басқару жүйесіндегі ашықтықты, жауапкершілікті және нақты нәтижеге бағытталған жұмыс стилін тағы бір мәрте айқындап берді. Мемлекет басшысының «Әділетті Қазақстан» құру және «Заң мен Тәртіп» қағидатын қоғамның негізгі нормасына айналдыру туралы бастамалары Мақтаарал ауданында іс жүзінде осылай орындалып жатыр. Қоршаған ортаның тазалығы, заманауи және қауіпсіз инфрақұрылым, тартымды инвестициялық климат – бұлардың барлығы біртұтас жүйенің құрамдас бөліктері болып табылады.
Аудан әкімдігінің бұл жүйелі қадамдары алдағы уақытта Мақтааралдың тек Түркістан облысында ғына емес, республика көлемінде дамудың озық үлгісін көрсететін аймаққа айналуына берік негіз қалайды. Ең бастысы, жергілікті билік орындары халықтың мұқтаждығы мен өтініштеріне құлақ түре отырып, сандық технологияларды тиімді пайдалану арқылы шешімдер қабылдауда. Алдағы уақытта берілген тапсырмалардың сапалы орындалуы аудан экономикасына жаңа серпін беріп, әрбір мақтааралдық отбасының әл-ауқатының артуына және тұрмысының жақсаруына тікелей ықпал ететіні сөзсіз. Тәртіп пен еңбек ұштасқан жерде ғана даму мен өркендеу мәңгілік болмақ екені сөзсіз.