Ұлттық код пен рухани жаңғырудың алтын діңгегі қазақ халқының ғасырлар бойғы тарихы, мұң-мұқтажы, қуанышы мен сүйініші, арманы мен асқақ рухы қасиетті қара домбыраның қос ішегіне сыйған. Домбыра — жай ғана музыкалық аспап емес, ол — қазақтың жаны, оның ұлттық коды және рухани болмысының айнымас бөлшегі. Ұлы ғұлама Әбу Насыр әл-Фарабиден бастап, Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет пен Дина сынды дала данышпандарының саусақ ізі қалған бұл киелі аспап бүгінде мемлекеттік деңгейде ұлықталып, жыл сайын шілде айының алғашқы жексенбісінде Ұлттық домбыра күні ретінде кеңінен атап өтілуде.
Елдік сананы жаңғырту, төл мәдениетімізді дәріптеу және күй өнерінің құдіретін жас ұрпаққа аманаттау мақсатында киелі Төлеби топырағында өте маңызды мәдени іс-шара жалауын желбіретті. Бүгін Төлеби ауданының әкімі Еркеғали Амантайұлының тікелей қолдауымен және аудандық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен Ұлттық домбыра күніне, күй анасы, Халық әртісі Дина Нұрпейісованың 165 жылдығына, сондай-ақ қазақ күйін әлемдік сахналарда асқақтатқан дәулескер күйші, Қазақстанның Халық әртісі Қаршыға Ахмедияровтың 80 жылдық мерейтойларына орай «Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» атты аудандық күйшілер фестивалі жоғары деңгейде өтті.
Фестивальдің ашылу салтанатында сөз алған зиялы қауым өкілдері мен өнертанушылар биылғы шараның қос алып тұлғаның мерейтойымен тұспа-тұс келуінің терең тарихи астарына тоқталды. Бұл тек мерекелік концерт емес, бұл — қазақ күй мектебінің алтын діңгектерін ұлықтау кеші.
Дина Нұрпейісова (165 жыл) — Күй анасының сарқылмас мектебі және Ұлы Құрманғазының тікелей шәкірті, қос ішектен дауыл тұрғызған Дина Нұрпейісованың туғанына 165 жыл толуы — ұлттық мәдениетіміз үшін үлкен белес. Оның «Бұлбұл», «Көгентүп», «Науаи», «Ана бұйрығы» секілді күйлері қазақ әйелінің қайсарлығы мен нәзіктігін, ел басына күн туған сәттегі рухын көрсететін теңдессіз туындылар. Фестиваль шымылдығы дәл осы Дина анамыздың екпінді күйлерімен ашылып, залдағы көрерменді бірден баурап алды.
Қаршыға Ахмедияров (80 жыл) — Академиялық күй өнерінің шыңы, Қазақстанның Халық әртісі, профессор, дәулескер күйші әрі композитор Қаршыға Ахмедияровтың туғанына 80 жыл толуы да фестивальдің басты тақырыптарының бірі болды. Қаршыға Ахмедияров — домбыра тарту өнерін жаңа академиялық деңгейге көтерген, Құрманғазы атындағы академиялық халық аспаптары оркестрінің бас дирижеры мен солисі ретінде қазақ күйін дүниежүзіне танытқан бірегей тұлға. Оның орындаушылық мектебі мен қалдырған музыкалық мұрасы бүгінгі жас күйшілер үшін таптырмас оқулық іспетті.
Төлеби аудандық мәдениет үйінің үлкен залында өткен бұл шара нағыз өнер мерекесіне айналды. Ауданның түкпір-түкпірінен, атап айтқанда, алыс ауылдық округтер мен кенттерден жиналған 30-дан астам дәулескер күйші мен жас таланттар сахна төрінде бақ сынады. Фестиваль ережесі бойынша қатысушылар екі бағыт бойынша өнер көрсетті.
Сахна төрінде күйшілер кезек-кезек шығып, саусақтарынан күй селдетті. Көрермендер Құрманғазының «Сарыарқасы» мен «Адайына» делебесі қозса, Тәттімбеттің «Қос басары» мен Сүгірдің «Ыңғай төкпесіне» ұйып, рухани ләззат алды. Әсіресе, жасөспірімдер мен мектеп оқушыларының арасынан шыққан жас күйшілердің асқан шеберлігі мен домбыраны меңгеру деңгейі қазылар алқасын да, көрермен жұртшылықты да тәнті етті. Бұл — қазақтың күй өнерінің өміршеңдігінің, ұрпақтан ұрпаққа үзілмей жеткен сабақтастығының айқын көрінісі болды.
Қазіргі уақытта Мемлекет басшысының алға қойған негізгі міндеттерінің бірі — қоғамда «Салауатты сана» қалыптастыру, жастарды заманауи жат ағымдар мен келеңсіз құбылыстардан арашалау. Бүгінгі таңда қоғам үшін үлкен қауіпке айналған лудомания (құмар ойындарға тәуелділік), синтетикалық есірткілер, интернет-тәуелділік және рухани жұтаңдықпен күресудің ең тиімді жолы — жастардың бойына ұлттық тәрбие мен өнер нәрін егу.
Жас буынның құмар ойындардың жетегінде кетпеуі немесе виртуалды әлемде адаспауы үшін олардың ішкі дүниесінде берік рухани қорған болуы тиіс. Домбыра ұстаған, күй тыңдаған, Дина мен Қаршыға секілді тұлғалардың өмір жолынан үлгі алған бала ешқашан жат қылықтарға бой алдырмайды. Домбыраның пернесін басу — адамның ойлау қабілетін дамытып, оны сабырлылыққа, тереңдікке және тазалыққа тәрбиелейді. Төлеби ауданы әкімдігі мен мәдениет бөлімі осындай фестивальдерді жиі ұйымдастыру арқылы аудан жастары арасында салауатты өмір салты мен зияткерлік дамуды насихаттап келеді. «Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» фестивалі — жастардың назарын зиянды әдеттерден пайдалы өнерге бұрудың, ұлттық құндылықтар негізінде сауатты да саналы қоғам құрудың тамаша мысалы.
Фестивальдің соңғы бөлімі өте әсерлі әрі салтанатты жағдайда өтті. Әділ қазылар алқасының шешімімен ерекше өнерімен, күйдің табиғатын аша білуімен және орындаушылық шеберлігімен көзге түскен күйшілер анықталды. Мұнда басты мақсат — өзара жарысу емес, өнерді ортақ ұлықтау болғандықтан, қатысушылардың еңбегі лайықты бағаланды. Фестивалге қатысқан, күй өнерінің дамуына үлес қосып жүрген барлық күйшілерге Төлеби ауданы әкімінің арнайы Дипломдары мен Алғыс хаттары табыс етілді. Шараның ең басты ерекшелігі мен құндылығы — қатысушы күйшілерге қазақтың қасиетті ұлттық аспабы — домбыра сыйға тарту етілді. Сыйлыққа ие болған жас өнерпаздар үшін бұл үлкен мақтаныш әрі алдағы уақытта өнер жолында қанаттануға зор ынталандыру болды. Марапаттарды табыстаған аудан басшылығы мен мәдениет саласының ардагерлері өнерпаздарға өздерінің шынайы ризашылықтарын білдіріп, қазақтың қара домбырасының үні ешқашан үзілмеуі керектігін баса айтты.
Ұлттық домбыра күніне және ұлы күйшілер Дина Нұрпейісова мен Қаршыға Ахмедияровтың мерейтойларына арналған «Домбырам, күй төгілсін шанағыңнан» атты аудандық фестиваль Төлеби өңірінің мәдени өміріндегі елеулі оқиғаға айналды. Шара жоғары ұйымдастырушылық, идеологиялық және рухани деңгейде өтіп, халықтың ыстық ықыласына бөленді.
Фестивалге қатысып, қасиетті өнерді ұлықтаған барша күйшілерді, ұйымдастырушы мәдениет қызметкерлерін зор жетістіктерімен құттықтаймыз! Қара домбыраның шанағынан төгілген күй әуені әрбір шаңыраққа құт-береке, елімізге тыныштық пен бейбітшілік әкеліп, Ұлттық өнеріміз асқақтай берсін!